شرکت آلتررا، توسعهدهنده منطق قابل برنامهریزی و اسپینآف اینتل که اکنون تحت کنترل سیلور لیک است، از اخراج ۸۲ کارمند در پایگاه سن خوزه خود در پاییز امسال خبر داده است. این تصمیم در راستای تطبیق شرکت با استراتژیهای مالک جدید اتخاذ شده است. اخراجها که قرار است در ۳ اکتبر ۲۰۲۵ انجام شود، در حالی صورت میگیرد که اطلاعات دقیقی از نقشهای شغلی یا تعداد کل کارکنان آلتررا در دست نیست، که ارزیابی تأثیر واقعی آن را دشوار میسازد.
اوایل سال جاری، سیلور لیک با خرید ۵۱ درصد سهام کنترلی آلتررا به مبلغ ۴.۴۶ میلیارد دلار، مالکیت اکثریت را به دست آورد و اینتل ۴۹ درصد باقیمانده را حفظ کرد. این معامله به آلتررا استقلال عملیاتی کامل برای تمرکز بر راهحلهای منطق قابل برنامهریزی بخشید و نقدینگی قابل توجهی برای اینتل فراهم آورد. راغب حسین به عنوان مدیرعامل جدید آلتررا منصوب شده است. این اخراجها با تغییرات مدیریتی پس از تغییر مالکیت مرتبط است و همزمانی آن با تعدیل نیروهای گسترده در خود اینتل قابل توجه است.
آلتررا قصد دارد حضور خود را در بخشهای سنتی مانند خودرو و مخابرات تقویت کرده و همزمان به بازارهای نوظهور مانند هوش مصنوعی و زیرساخت ابری نیز وارد شود. اینتل در سال ۲۰۱۵ آلتررا را به مبلغ ۱۶.۷ میلیارد دلار خریداری کرده بود، اما نتوانست کسبوکار آن را توسعه دهد، که در نهایت منجر به فروش سهام کنترلی آن با ارزشی حدود ۸.۷۴۵ میلیارد دلار در سال جاری شد.
وارون گوپتا، مهندس سابق اینتل، به دلیل سرقت هزاران فایل حاوی اسرار تجاری از این شرکت، به دو سال حبس تعلیقی و جریمه ۳۴,۴۷۲ دلاری محکوم شد. این فایلها ظاهراً به او کمک کردهاند تا شغلی در مایکروسافت به دست آورد و در مذاکرات خرید پردازنده بین مایکروسافت و اینتل مورد استفاده قرار گیرند.
گوپتا که به مدت یک دهه در اینتل مشغول به کار بود، در ژانویه ۲۰۲۰ این شرکت را ترک کرد و مستقیماً به مایکروسافت پیوست. گزارشها حاکی از آن است که او کمی قبل از ترک اینتل، زمان زیادی را صرف کپیبرداری از اسناد محرمانه کرده است. یکی از این اسناد، یک فایل پاورپوینت بود که استراتژی قیمتگذاری اینتل برای مشتریان بزرگ را نشان میداد.
در جریان دادگاه، دادستان خواستار هشت ماه حبس برای گوپتا بود و بر دسترسی عمدی و مکرر او به اسناد محرمانه تأکید کرد. با این حال، وکیل مدافع، اقدامات گوپتا را «اشتباه جدی در قضاوت» توصیف کرد و به شرایط تخفیفدهنده مانند از دست دادن دائمی فرصتهای شغلی سطح بالا و پرداخت ۴۰,۰۰۰ دلار برای حل و فصل یک دعوای مدنی قبلی با اینتل اشاره کرد.
قاضی امی باجیو با در نظر گرفتن تمامی جوانب، حکم دو سال حبس تعلیقی و جریمه ۳۴,۴۷۲ دلاری را صادر کرد. این جریمه معادل هزینه هشت ماه حبس فدرال بود که گوپتا از آن اجتناب کرد. قاضی معتقد بود که این جریمه نشاندهنده جدی بودن اقدامات گوپتا است، اما بدنامی عمومی شخصیت او نیز در حکم نهایی تأثیرگذار بود.
پس از پرداخت کامل جریمه، گوپتا به فرانسه بازخواهد گشت. او و خانوادهاش زندگی جدیدی را در آنجا آغاز کردهاند و گوپتا قصد دارد حرفهای کاملاً جدید در صنعت شراب را دنبال کند و در حال تحصیل در رشته مدیریت تاکستان است.
مایکروسافت با بهروزرسانی اپلیکیشن ایکسباکس خود برای رایانههای ویندوز مبتنی بر Arm، گام مهمی در جهت بهبود تجربه بازی برداشته است. این بهروزرسانی به کاربران دستگاههایی مانند سرفیس لپتاپ ۷ مجهز به اسنپدراگون X کوالکام، امکان میدهد بازیها را بهصورت بومی دانلود و اجرا کنند، در حالی که پیش از این تنها به استریم محدود بودند. این اقدام پاسخی به چالش بزرگ سازگاری بازیها روی Arm است، زیرا اکثر بازیهای PC برای تراشههای x86 طراحی شدهاند و اجرای آنها روی Arm معمولاً نیازمند شبیهسازی با افت عملکرد است. مایکروسافت در حال کار بر روی ویژگیهای جدیدی برای افزایش سازگاری بازیها و گسترش عناوین قابل بازی روی Arm در ماههای آینده است.
این تلاشها نشاندهنده تعهد جدی مایکروسافت به پلتفرم Arm است و میتواند نشانهای از برنامههای سختافزاری بزرگتر در آینده باشد. انویدیا در حال توسعه مشترک یک SoC قدرتمند مبتنی بر Arm برای رایانههای ویندوز با مدیاتک است که نمونههای اولیه آن (مانند N1X با CPU ۲۰ هستهای و GPU بلکول) مشاهده شدهاند. این تراشه میتواند قابلیتهای گرافیکی قابل توجهی را ارائه دهد که با کارتهای گرافیک دسکتاپ رقابت میکند.
آمادهسازی زیرساختهای نرمافزاری توسط مایکروسافت برای بهبود سازگاری بازیها روی Arm، ویندوز را برای پشتیبانی کامل از سختافزارهای آتی انویدیا و همچنین دستگاههای تولیدکنندگان اصلی مانند ایسوس، دل و لنوو که در حال توسعه محصولات حول این تراشه جدید هستند، آماده میکند. این تحولات میتواند چشمانداز بازی و محاسبات روی ویندوز مبتنی بر Arm را به طور قابل توجهی تغییر دهد و رقابت جدیدی در بازار سختافزار ایجاد کند.
دانشمندان ETH زوریخ یک پچ قلبی قابل چاپ سهبعدی به نام RCPatch را توسعه دادهاند که نویدبخش انقلابی در ترمیم آسیبهای قلبی است. این پچ که با بافت موجود قلب ادغام میشود، جایگزینی امیدوارکننده برای پچهای گاوی سنتی است. این پیشرفت، یکی از مهمترین کاربردهای چاپ سهبعدی در صنعت پزشکی در سالهای اخیر به شمار میرود و گزینههای درمانی جدیدی را برای بیماران دارای آسیبهای قلبی فراهم میکند.
RCPatch دو کارکرد کلیدی دارد: به عنوان یک مهر و موم عمل کرده و بافت آسیبدیده را ترمیم میکند، و به روند بهبودی کمک میکند. برخلاف پچهای گاوی که به عنوان یک جسم خارجی عمل کرده و خطر عوارضی مانند کلسیفیکاسیون یا ترومبوز را افزایش میدهند، RCPatch با استفاده از سلولهای عضله قلب در ساختار خود، با بافت طبیعی قلب ادغام میشود و این خطرات را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد. این پچ از یک ساختار داربستمانند پلیمری تجزیهپذیر و هیدروژلی حاوی سلولهای زنده عضله قلب تشکیل شده است که پایداری و ادغام طبیعی را تضمین میکند.
در حال حاضر، این پروژه در مراحل اولیه آزمایش قرار دارد و هنوز وارد آزمایشهای انسانی نشده است. با این حال، تیم تحقیقاتی با موفقیت توانایی RCPatch را در قلب یک خوک زنده نشان دادند. این پچ در برابر فشار خون واقعی مقاومت کرد و قلب پس از اتصال آن برای پوشاندن یک نقص مصنوعی، قادر به عملکرد طبیعی بود. این نتایج اولیه بسیار امیدوارکننده هستند و راه را برای تحقیقات بیشتر و در نهایت کاربرد بالینی هموار میکنند. این دستاورد، اهمیت روزافزون چاپ سهبعدی در پزشکی بازساختی را برجسته میکند و پتانسیل آن را برای ایجاد راهحلهای نوآورانه در درمان بیماریهای پیچیده نشان میدهد.
مدل هوش مصنوعی GPT-5 شرکت OpenAI، با وجود توانمندیهای چشمگیرش نسبت به نسخههای پیشین، به طور قابل ملاحظهای پرمصرفتر است. بر اساس تخمینهای آزمایشگاه هوش مصنوعی دانشگاه رود آیلند که توسط گاردین گزارش شده، GPT-5 حدود 8.6 برابر بیشتر از GPT-4 انرژی مصرف میکند. این تخمینها نشان میدهند که یک پاسخ متوسط از GPT-5 میتواند تا 40 واتساعت برق مصرف کند، در حالی که میانگین مصرف آن کمی بیش از 18 واتساعت در هر درخواست است.
با توجه به 2.5 میلیارد درخواست روزانه ChatGPT، اگر تمام این درخواستها توسط GPT-5 پردازش شوند، مصرف انرژی روزانه میتواند به 45 گیگاواتساعت برسد. این میزان مصرف انرژی بسیار عظیم است و معادل برق تولیدی دو تا سه راکتور نیروگاه هستهای مدرن است که میتواند برای تامین برق یک کشور کوچک کافی باشد. این ارقام نگرانیهای جدی را در مورد ردپای انرژی کلی مدلهای هوش مصنوعی و تاثیر آنها بر زیرساختهای انرژی جهانی ایجاد میکند.
محققان برای اندازهگیری مصرف برق GPT-5، مدت زمان پاسخدهی مدل و تخمین مصرف برق سختافزار میزبان را ترکیب کردهاند. از آنجایی که OpenAI جزئیات دقیق استقرار را فاش نکرده، محققان حدس میزنند که این مدل بر روی سیستمهای Nvidia DGX H100 یا H200 در مایکروسافت آژور اجرا میشود. تخمینها شامل اجزای غیر GPU و ضرایب محیطی آژور نیز میشود. با این حال، تاکید شده است که این روش آزمایش ایدهآل نیست و اگر سختافزار واقعی متفاوت باشد (مانند Blackwell انویدیا)، تخمینها ممکن است نادرست باشند.
با وجود اینکه GPT-5 از طراحی “ترکیب متخصصان” برای کاهش مصرف در درخواستهای کوتاه استفاده میکند، اما حالت استدلال آن میتواند مصرف برق را تا 10 برابر افزایش دهد. در نهایت، اگرچه این اعداد مطلق ممکن است کاملاً دقیق نباشند، اما شواهد نشان میدهد که مراکز داده هوش مصنوعی در حال حاضر منجر به افزایش سرسامآور قبوض برق در ایالات متحده شدهاند و با ادامه گسترش این فناوری، بحران انرژی بدتر خواهد شد. این گزارش بر لزوم توجه بیشتر به پایداری و بهینهسازی مصرف انرژی در توسعه هوش مصنوعی تاکید میکند.
پردازنده گرافیکی هوش مصنوعی HGX H20 انویدیا، با وجود سهم اندک در درآمد شرکت، به دلیل نقش محوریاش در جنگ تجاری آمریکا و چین، به کانون توجه بینالمللی تبدیل شده است. دولت بایدن در ابتدا اجازه صادرات آن را به چین داد، اما دولت ترامپ با اعمال مالیات فروش بر مجوزهای صادراتی و ممنوعیتهای موقت، آن را به ابزاری ژئوپلیتیکی و منبع درآمد فدرال تبدیل کرد. این اقدامات منجر به حذف میلیاردها دلار موجودی از ارزش دفتری انویدیا و AMD شد.
در واکنش به این سیاستها، چین نیز خرید پردازندههای H20 انویدیا را به دلیل نگرانیهای امنیتی از جمله ویژگیهای ردیابی و بکدورهای احتمالی متوقف کرده است، هرچند انویدیا این اتهامات را رد میکند. این وضعیت پیچیده نشاندهنده اهمیت استراتژیک هوش مصنوعی در اقتصاد جهانی و سیاستهای بینالمللی است، جایی که سختافزار پیشرفته به ابزاری برای چانهزنی تبدیل شده است.
HGX H20 نسخهای کاهشیافته از پردازندههای پرچمدار انویدیا است که برای رعایت محدودیتهای صادراتی طراحی شد. با وجود عملکرد پایینتر، به دلیل اکوسیستم CUDA انویدیا، همچنان برای مراکز داده چینی جذابیت دارد. در آینده، انویدیا در حال بررسی عرضه تراشههای بلکول با عملکرد کاهشیافته برای چین است که حتی با این کاهش، از گزینههای داخلی چین قدرتمندتر خواهند بود. این موضوع همچنان یک مسئله سیاسی است که قوانین آن ممکن است تغییر کند، اما انتظار میرود چین به تواناییهای هوش مصنوعی قویتری دست یابد.
گزارشها نشان میدهد که DeepSeek، پس از آموزش موفق مدل R1 بر روی سختافزار انویدیا، تحت فشار مقامات چینی قرار گرفت تا مدل R2 را با استفاده از سختافزار Huawei Ascend توسعه دهد. اما این اقدام با شکستهای مداوم سختافزاری هواوی مواجه شد که منجر به تأخیر در عرضه R2 گردید. در نتیجه، DeepSeek مجبور شد برای بخش آموزش مدل به تراشههای انویدیا بازگردد، در حالی که از سختافزار هواوی برای عملیات استنتاج (inference) استفاده میکند.
مشکلات اصلی شامل عملکرد ناپایدار، اتصال کندتر بین تراشهها و محدودیتهای کیت ابزار نرمافزاری CANN هواوی بود. با وجود اعزام مهندسان هواوی، DeepSeek نتوانست آموزش کاملاً موفقی را روی پلتفرم Ascend به دست آورد. این ناتوانی، عامل اصلی تأخیر در عرضه R2 از تاریخ برنامهریزی شده آن در ماه می بود.
این رویکرد ترکیبی، یعنی استفاده از انویدیا برای آموزش و هواوی برای استنتاج، از روی ضرورت و نه ترجیح اتخاذ شده است. با توجه به کمبود شدید پردازندههای انویدیا در چین، اطمینان از سازگاری مدلهای هوش مصنوعی با سختافزار داخلی هواوی برای DeepSeek حیاتی است، زیرا بسیاری از مشتریان این شرکت از R2 بر روی پلتفرمهای هواوی استفاده خواهند کرد.
پلتفرم هوش مصنوعی DeepSeek به طور خاص برای سختافزار انویدیا بهینهسازی شده است. این وابستگی، شرکت را در برابر نوسانات عرضه پردازندههای گرافیکی انویدیا آسیبپذیر میکند. بنابراین، تلاش برای کارآمد کردن عملیات استنتاج R2 بر روی پلتفرمهای داخلی مانند Ascend هواوی، گامی مهم برای افزایش انعطافپذیری و استقلال DeepSeek در آینده محسوب میشود.
بازی کلاسیک استراتژی همزمان The Settlers II، که در سال ۱۹۹۶ برای PC/DOS منتشر شد، پس از نزدیک به ۳۰ سال بالاخره برای پلتفرم آمیگا عرضه میشود. تیم آلمانی Look Behind You، نسخه The Settlers 2 Gold Edition را با مجوز رسمی یوبیسافت، در ۱۸ اکتبر امسال منتشر میکند. این خبر برای طرفداران قدیمی آمیگا که نسخه اصلی Settlers را روی این پلتفرم تجربه کرده بودند، بسیار مهم است.
اجرای این بازی روی آمیگا نیازمند سختافزار قدرتمندی است. حداقل سیستم مورد نیاز شامل آمیگا با چیپست AGA (مانند A1200)، شتابدهنده موتورولا 68040 با فرکانس حداقل ۴۰ مگاهرتز و ۳۲ مگابایت رم سریع است. برای رزولوشنهای بالاتر، حتی به کارت گرافیک و پردازنده Motorola 68060 با فرکانس ۱۰۰ مگاهرتز یا سریعتر نیاز خواهد بود.
این نسخه “بهینهسازی شده با عشق” توصیف شده و در سه ویرایش عرضه میشود: نسخه فیزیکی جعبهای (۴۹.۹۰ یورو)، نسخه دیجیتال (۲۹.۹۰ یورو) که هر دو در ۱۸ اکتبر در دسترس خواهند بود، و یک نسخه کلکسیونی محدود (۹۹.۹۰ یورو) که در ۱ دسامبر منتشر میشود.
اپیک گیمز سرانجام پشتیبانی از Easy Anti-Cheat (EAC) را برای دستگاههای مبتنی بر معماری ARM، شامل سیستمعاملهای ویندوز و لینوکس، فراهم کرده است. این گام مهمی برای گسترش بازیهای ویدیویی بر روی پلتفرمهای ARM محسوب میشود، زیرا EAC یکی از پرکاربردترین موتورهای ضد تقلب است و سازگاری آن، راه را برای اجرای تعداد زیادی از عناوین بازی بر روی این دستگاهها هموار میکند. این بهروزرسانی به ویژه برای بازیکنان لینوکس خبر خوبی است، چرا که Valve نیز پیش از این پشتیبانی ARM را برای Proton، شبیهساز ویندوز به لینوکس خود، اضافه کرده بود.
ناسازگاری با برنامههای ضد تقلب همواره یکی از بزرگترین موانع برای فراگیر شدن بازیها بر روی رایانههای شخصی ARM، به خصوص دستگاههای جدید ویندوزی Copilot+، بوده است. برنامههای ضد تقلب برای کار بر روی ARM به ابزارهای خاصی نیاز دارند و در ویندوز، باید با ابزار سازگاری Prism x86 به ARM مایکروسافت نیز هماهنگ باشند. با این حال، EAC تنها یکی از چندین برنامه ضد تقلب موجود است؛ برنامههای دیگری مانند Riot Vanguard، Faceit و Javelin نیز باید از ARM پشتیبانی کنند. در حال حاضر، تنها EAC، Battleye، Denuvo و Wellbia Uncheater در نسخههای ARM ویندوز 11 پشتیبانی میشوند.
علاوه بر این، بهروزرسانی اخیر اپیک گیمز پشتیبانی رسمی از نینتندو سوییچ 2 را نیز به ارمغان آورده است. این امکان به توسعهدهندگان میدهد تا بازیهای موجود خود را با حداقل تغییرات برای سختافزار جدید نینتندو بهینهسازی کنند. مایکروسافت نیز به طور فعال در حال توسعه ابزارها و نرمافزارهای لازم برای اجرای بازیها بر روی رایانههای شخصی ARM است، از جمله بهینهسازی ابزار شبیهسازی Prism و ادغام Auto SR برای بهبود عملکرد گرافیکی.
در نیمه اول سال ۲۰۲۵، AMD موفق شد سهم بازار پردازندههای مرکزی خود را در بخشهای دسکتاپ و سرور از اینتل افزایش دهد، اما در بخش موبایل با کاهش سهم مواجه شد. با این حال، از نظر درآمد، AMD دستاوردهای چشمگیری را تجربه کرد که نشاندهنده فروش محصولات رده بالا و با حاشیه سود بیشتر است، حتی اگر در برخی بخشها حجم فروش واحد آن کاهش یافته باشد.
در بازار پردازندههای دسکتاپ، AMD به پیروزیهای چشمگیری دست یافت؛ سهم واحد آن به ۳۲.۲٪ و سهم درآمد آن به ۳۹.۳٪ رسید. اینتل که پیشتر با نسبت ۹ به ۱ از AMD پیشی میگرفت، اکنون تنها ۲ به ۱ جلوتر است. این تغییر نشاندهنده موفقیت پردازندههای سری Ryzen 9000 و افزایش تقاضا برای SKUهای پریمیوم AMD است که باعث شده اینتل در بخشهای رده بالا با چالش روبرو شود.
در بخش پردازندههای موبایل، اینتل با سهم واحد ۷۹.۴٪ همچنان پیشتاز است و حتی موفق به بازپسگیری سهم واحد از AMD شد. با این حال، AMD با وجود کاهش سهم واحد، سهم درآمد خود را در این بخش افزایش داد که نشان میدهد این شرکت در حال فروش پردازندههای نوتبوک میانرده تا پریمیوم بیشتری است. اینتل نیز در بخشهای رده بالای بازار موبایل، جایی که محصولات AMD رقابتیتر هستند، در حال از دست دادن موقعیت است.
در بازار پردازندههای سرور، AMD با وجود رکود جزئی در افزایش سهم واحد در سه ماهه دوم، سهم درآمد خود را به ۴۱٪ رساند که نشاندهنده موفقیت آن در تصاحب بخشهای سودآورتر بازار با پردازندههای EPYC با تعداد هسته بالا است. اینتل همچنان از نظر حجم پیشتاز است، اما AMD به طور فزایندهای در رقابتیترین بخشهای بازار سرور حضور دارد.
به طور کلی، AMD در سال گذشته سهم واحد خود را در دسکتاپ و سرور گسترش داد و فاصله اینتل را کاهش داد، در حالی که اینتل با وجود حفظ رهبری در حجم، در بخشهای سودآورتر بازار با چالش مواجه شد. AMD در تمام دستههای اصلی، به ویژه در دسکتاپ و سرور، افزایشهای چشمگیری در درآمد ثبت کرد که نشاندهنده استراتژی موفق آن در تمرکز بر محصولات رده بالا و کسب سهم بیشتر از فروشهای پریمیوم است.
