گوگل در حال بررسی طرحی بلندپروازانه برای استقرار مراکز داده هوش مصنوعی در مدار زمین است که با نام پروژه Suncatcher شناخته میشود. هدف اصلی، بهرهبرداری از انرژی خورشیدی فراوان در فضا برای تامین برق مورد نیاز این مراکز داده پرمصرف است. با قرار دادن ماهوارهها در مداری خاص که تقریباً همیشه در معرض نور خورشید قرار دارند، گوگل میتواند تا هشت برابر بیشتر از پنلهای خورشیدی زمینی برق تولید کند. این ابتکار به حل چالش کمبود برق در توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی کمک کرده و مقیاسپذیری بیسابقه را فراهم میآورد.
این پروژه با چالشهای مهندسی قابل توجهی روبرو است، از جمله توسعه لینکهای بیسیم پرسرعت بین ماهوارهها، کنترل دقیق صورت فلکی ماهوارهها و تضمین مقاومت نیمهرساناها در برابر تشعشعات فضایی. نگرانیهایی نیز در مورد افزایش زبالههای فضایی و اختلال در رصدخانههای نجومی زمینی وجود دارد. گوگل قصد دارد در سال ۲۰۲۷ دو نمونه اولیه را برای آزمایش این سیستم پرتاب کند. این پروژه در مراحل اولیه خود نیازمند بررسی دقیقتر مسائل زیستمحیطی و فنی است.
مهندسان دانشگاه کالیفرنیا، سن دیگو، یک فناوری خنککننده تبخیری غشایی جدید برای سرورهای هوش مصنوعی توسعه دادهاند. این سیستم با استفاده از غشای فیبری مهندسیشده، مصرف برق و آب را کاهش داده و به شار حرارتی بیسابقه 800 وات بر سانتیمتر مربع دست یافته است. این فناوری مشکلات طراحیهای قبلی را برطرف کرده و عملکردی پایدار دارد. این راهحل برای مراکز داده پرمصرف، به ویژه با توجه به نیازهای GPUهای هوش مصنوعی نسل بعدی، حیاتی است.
صنعت مراکز داده به این نوآوری نیاز دارد، زیرا توسعه هوش مصنوعی با سرعت بالایی ادامه دارد و GPUهای آینده انویدیا تا 4400 وات برق مصرف خواهند کرد. سیستمهای خنککننده مایع فعلی کافی نیستند. این فناوری جدید، با عملکردی پایینتر از محدودیتهای نظری، پتانسیل عظیمی برای نسخههای قدرتمندتر با قابلیت خنککنندگی بیشتر در آینده دارد و چالشهای حرارتی سختافزارهای هوش مصنوعی را حل میکند.
اخیراً، مادربردهای سفارشی اینتل با ۳۶ پورت USB فوقالعاده در فضای آنلاین کشف شدهاند که گمانهزنیهای قابل توجهی را برانگیخته است. این بردهای منحصر به فرد، که به نظر میرسد محصولات OEM با سوکت LGA 1151 از دوران Skylake/Kaby Lake باشند، مدلهای تخصصی هستند و کاربردی فراتر از استفادههای معمول، مانند کاربردهای صنعتی یا در مقیاس بزرگ، را نشان میدهند.
تراکم بالای پورتهای USB به نظریههای مختلفی منجر شده است، از جمله استفاده از آنها در فارمهای ربات برای اتصال همزمان تعداد زیادی گوشی یا دستگاه، تست دستگاه در مقیاس بزرگ یا حتی استخراج ارز دیجیتال، مشابه مادربردهای مخصوص ماینینگ. وجود این بردها، با وجود نیاز به لوازم جانبی فراوان برای استفاده شخصی، تقاضا برای اتصال فوقالعاده در محیطهای عملیاتی خاص و با حجم بالا را برجسته میکند.
استارتاپ EuQlid، متشکل از متخصصان برجسته، دستگاه Qu-MRI را برای تصویربرداری سهبعدی غیرتهاجمی و غیرمخرب از نیمهرساناها و باتریها معرفی کرده است. این پلتفرم با ترکیب حسگر کوانتومی مبتنی بر الماس، پردازش سیگنال و یادگیری ماشین، عیوب پنهان را به سرعت و بدون آسیب به تراشه، حتی در خط تولید، کشف میکند. این نوآوری پتانسیل صرفهجویی میلیاردها دلار برای کارخانههای تولید تراشه را دارد و کیفیت تولید را به طور چشمگیری افزایش میدهد.
Qu-MRI EuQlid برتری قابل توجهی نسبت به ابزارهای اسکن تراشه موجود دارد که اغلب محدود یا مخرب هستند. این فناوری تشخیص زودهنگام عیوب در طراحی و بازرسی در خط تولید برای مدارهای مجتمع سهبعدی را ممکن میسازد. EuQlid با جذب ۳ میلیون دلار سرمایه و کسب ۱.۵ میلیون دلار درآمد اولیه، جایگاه خود را در بازار رو به رشد ابزارهای اندازهگیری و بازرسی پیشرفته (با ارزش سالانه بیش از ۱۰ میلیارد دلار) تثبیت کرده و اهمیت فناوری جدید در صنعت نیمهرسانا را برجسته میسازد.
آمازون کابل زیردریایی زرهی “فستنت” را بین مریلند آمریکا و کورک ایرلند راهاندازی کرد. این کابل فیبر نوری با ظرفیت بیش از ۳۲۰ ترابیت بر ثانیه، قادر به پخش ۱۲.۵ میلیون فیلم HD همزمان، تا ۲۰۲۸ عملیاتی میشود. فستنت مسیر پشتیبان و متعادلکننده بار برای خدمات AWS است و با نقاط فرود استراتژیک، تنوع مسیر را فراهم میآورد. بخشهای ساحلی کابل با دو لایه سیم فولادی محافظت شدهاند، تصمیمی حیاتی با توجه به آسیبپذیری کابلهای زیردریایی و حوادث اخیر، که اهمیت ژئوپلیتیکی این زیرساختها را نشان میدهد.
این پروژه فراتر از توسعه زیرساختهای دیجیتال، شامل ایجاد صندوقهای منافع اجتماعی برای مریلند و کورک میشود. آمازون از ابتکارات محلی در پایداری، بهداشت، آموزش STEM و توسعه نیروی کار حمایت میکند. این سرمایهگذاری، ضمن تقویت شبکه جهانی آمازون و افزایش سرعت و امنیت ارتباطات، به توسعه پایدار و رفاه اجتماعی جوامع میزبان کمک میکند.
دولتهای محلی چین برای تقویت صنعت تراشه و هوش مصنوعی داخلی خود، مشوقها و یارانههای انرژی جذابی را به شرکتهای فناوری چینی ارائه کردهاند. این اقدام با هدف کاهش وابستگی به تراشههای خارجی نظیر انویدیا صورت میگیرد، هرچند تراشههای چینی از نظر کارایی انرژی نسلها عقبتر هستند. این یارانهها، که از صندوق ۵۰ میلیارد دلاری “بیگ فاند ۳” تامین میشوند، به شرکتهایی تعلق میگیرد که از سختافزار داخلی استفاده کنند و چین قصد دارد تا ۱۰۰ میلیارد دلار در توسعه این صنایع سرمایهگذاری کند.
در همین حال، کمبود انرژی به یک گلوگاه جدی برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی در هر دو کشور چین و آمریکا تبدیل شده است. شرکتهای آمریکایی مانند OpenAI و Nvidia صدها میلیارد دلار در مراکز داده سرمایهگذاری میکنند، اما با چالش تامین برق مواجهاند. این وضعیت نشان میدهد که جنگ هوش مصنوعی فراتر از قدرت محاسباتی، به رقابت بر سر منابع انرژی و راهحلهای نوآورانه برای تامین آن، از جمله راکتورهای هستهای کوچک، تبدیل شده است.
مقامات آمریکایی، از جمله دونالد ترامپ و وزیر خزانهداری اسکات بسنت، اعلام کردهاند که پیشرفتهترین پردازندههای گرافیکی هوش مصنوعی انویدیا، مانند Blackwell، به چین فروخته نخواهند شد. این سیاست نشان میدهد که چین تنها زمانی میتواند به این تراشهها دسترسی یابد که چندین نسل قدیمی شده و کارایی آنها کاهش یافته باشد. این موضعگیری، اگرچه هنوز رسمی نیست، اما احتمالاً سیاستهای آینده آمریکا در زمینه صادرات فناوریهای پیشرفته را شکل داده و بر صنعت نیمههادیها و توسعه هوش مصنوعی جهانی تأثیرگذار خواهد بود.
تکامل فناوری از سرعت مذاکرات پیشی میگیرد و آمریکا قصد دارد پیشرفتهترین محصولات را ابتدا برای مصارف داخلی خود نگه دارد. در حال حاضر، چین از دریافت پردازندههای گرافیکی رده بالای انویدیا منع شده است که منجر به واردات غیرقانونی و تغییرات سختافزاری شده است. با وجود این محدودیتها، پکن همچنان از طریق کانالهای خاکستری به تراشههای Blackwell دسترسی مییابد و همزمان در حال سرمایهگذاری بر روی توسعه تراشههای بومی خود برای استقلال در هوش مصنوعی است.
استانهای گانسو، گوئیژو و مغولستان داخلی در چین، تخفیف ۵۰ درصدی در قیمت برق صنعتی به مراکز داده هوش مصنوعی ارائه میدهند، مشروط بر اینکه این مراکز از تراشههای ساخت چین به جای محصولات انویدیا یا AMD استفاده کنند. این اقدام بخشی از تلاش گستردهتر چین برای دستیابی به استقلال در حوزه هوش مصنوعی و کاهش وابستگی به شرکتهای تراشهساز آمریکایی است. این تخفیفها، که علاوه بر مشوقهای نقدی مستقیم ارائه میشوند، قیمت هر کیلووات ساعت برق صنعتی را به حدود ۰.۴ یوان (۵.۶ سنت آمریکا) کاهش میدهند.
این سیاست پس از ممنوعیت استفاده از تراشههای هوش مصنوعی انویدیا توسط دولت چین اتخاذ شده است. اگرچه تراشههای چینی مانند Ascend 910C هواوی در حال حاضر از نظر کارایی از H20 انویدیا عقبتر هستند و منجر به افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی مصرف برق مراکز داده میشوند، اما سرعت پیشرفت چین در توسعه تراشههای بومی چشمگیر است. شرکتهایی نظیر هواوی، کمبریکون، علیبابا و بیرن در حال تولید شتابدهندههای هوش مصنوعی هستند و این کشور مصمم است تا شکاف فناوری خود را با رقبای غربی پر کند.
یک مالک خوششانس کارت گرافیک Nvidia RTX 5090 Founders Edition، پس از آسیب رساندن به کارت خود هنگام نصب یک بلوک خنککننده مایع سفارشی، به طور غیرمنتظرهای یک کارت جدید را از انویدیا دریافت کرد. این کارت گرانقیمت ۱۹۹۹ دلاری، دارای طراحی ماژولار با یک کانکتور ۱۲۸ پین ظریف است که به راحتی آسیب میبیند و قابل تعویض نیست. با وجود اینکه کاربر با باز کردن کارت گارانتی خود را باطل کرده بود، انویدیا پس از ارجاع مشکل به یک نماینده ارشد، موافقت کرد که کارت را به صورت رایگان تعویض کند. این یک مورد استثنایی در خدمات مشتری است.
این حادثه بر ظرافت طراحی RTX 5090 و خطرات تغییرات پس از فروش مانند نصب خنککننده مایع تأکید میکند. به مالکان RTX 5090 Founders Edition قویاً توصیه میشود از جداسازی کارت خودداری کنند، زیرا گارانتی باطل میشود. برای خنککننده مایع، خرید مدلهای سفارشی یا نسخههای AIO توصیه میشود. این مورد خاص ممکن است یک استثنا باشد و سایر کاربران لزوماً چنین شانسی نداشته باشند، زیرا انویدیا احتمالاً این موقعیتها را به صورت موردی مدیریت میکند.
مایکل بری، سرمایهگذار مشهور بحران مالی ۲۰۰۸، از طریق شرکت Scion Asset Management، شرطبندی بزرگی به ارزش بیش از یک میلیارد دلار علیه غولهای هوش مصنوعی، انویدیا و پالانتیر، انجام داده است. این اقدام که تا ۳۰ سپتامبر نهایی شده، شامل خرید گزینههای فروش (پوت آپشن) است و نشاندهنده اعتقاد بری به ترکیدن حباب هوش مصنوعی است. او پیش از این نیز در شبکههای اجتماعی به این استراتژی مالی اشاره کرده بود. این خبر در حالی منتشر میشود که نگرانیها در مورد نحوه کسب درآمد شرکتهای هوش مصنوعی و معاملات مشکوک «چرخشی» در این بخش رو به افزایش است.
پس از انتشار این خبر، سهام انویدیا و پالانتیر با کاهش مواجه شد. مدیرعامل پالانتیر، الکس کارپ، ادعاهای بری درباره حباب هوش مصنوعی را «دیوانهوار» خواند. با این حال، مقاله اشاره میکند که انویدیا ممکن است کمتر آسیبپذیر باشد، زیرا این شرکت به عنوان «سازنده بیل» در تب طلای هوش مصنوعی عمل کرده و از فروش سختافزار سود میبرد. این وضعیت مالی، بحثها درباره آینده صنعت هوش مصنوعی و ارزشگذاری شرکتهای مرتبط را تشدید کرده است.
