انویدیا در SIGGRAPH از DLSS 5 با سه حالت هوش مصنوعی جدید رونمایی کرد. این فناوری ارتقاء مقیاس تصویر، که پیشتر به دلیل استفاده از هوش مصنوعی مورد انتقاد بود، اکنون به توسعهدهندگان امکان میدهد در زمان واقعی بین مدلهای مختلف جابجا شوند. این قابلیت، انعطافپذیری بیسابقهای در تنظیم کیفیت بصری و عملکرد بازیها فراهم میکند و فراتر از ارتقاء مقیاس، به عنوان راهحل پیشرفته ضدaliasing و کمککننده در رهگیری پرتو عمل میکند.
انویدیا سه چالش اصلی در توسعه DLSS 5 را برشمرد: حفظ دیدگاه هنری، پردازش فریم به فریم برای جلوگیری از تأخیر، و بهینهسازی برای اجرای کارآمد روی یک GPU با مصرف بهینه VRAM. این شرکت وعده عملکرد 4K در زمان واقعی را میدهد. با وجود پیشرفتها، نگرانیها در مورد حفظ قصد هنری همچنان پابرجا است. DLSS 5 قرار است در سهماهه سوم سال 2026 عرضه شود و گامی مهم در فناوری ارتقاء مقیاس محسوب میشود.
چین در حال بررسی محدودیتهای گسترده صادرات فناوری است که مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی، دادههای آموزشی و خرید شرکتهای فناوری استراتژیک خارجی را شامل میشود. مهمترین پیشنهاد، ممنوعیت تولید تراشههای طراحی شده توسط شرکتهای چینی در کارخانههای خارجی مانند TSMC است. این اقدامات با هدف حفظ برتری چین در هوش مصنوعی و سختافزار در برابر رقابت با آمریکا صورت میگیرد، اما میتواند گسترش استانداردهای هوش مصنوعی چین را در سطح جهانی کند کرده و موقعیت این کشور را تضعیف کند.
وزارت بازرگانی چین با شرکتهای داخلی در مورد جلوگیری از انتقال فناوریهای حیاتی به خارج از کشور مشورت کرده است. این محدودیتها شامل کنترل دادههای آموزشی هوش مصنوعی و دانلود وزن مدلها توسط کاربران خارجی است که میتواند مزیت شرکتهای چینی ارائهدهنده مدلهای متنباز را از بین ببرد. دولت چین همچنین کنترلهای سختگیرانهتری بر خرید شرکتهای فناوری استراتژیک خارجی اعمال خواهد کرد. این تدابیر در کاتالوگ جدید فناوریهای ممنوعه صادراتی چین گنجانده میشود.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران (IRGC) دیتاسنتر آمازون در بحرین را با موشکهای کروز هدف قرار داده و رسانههای دولتی ایران از «نابودی» آن خبر دادهاند. این حمله در تلافی بمباران یک نیروگاه هستهای در حال ساخت در ایران توسط ایالات متحده انجام شده است. پیش از این نیز، حملات مشابهی به دیتاسنترهای منطقهای AWS در خاورمیانه صورت گرفته بود که منجر به از کار افتادن کامل و عدم دسترسی به خدمات در منطقه بحرین شده بود.
تنشها بین ایالات متحده و ایران پس از فروپاشی آتشبس و حملات متقابل، از جمله تلفات آمریکایی در اردن، به شدت افزایش یافته است. با وجود ادعای آمازون مبنی بر انتقال مشتریان و تداوم خدمات، هیچ بهروزرسانی رسمی درباره وضعیت دیتاسنتر بحرین منتشر نشده است. این درگیریها زیرساختهای آمریکایی در منطقه، از جمله شرکتهای بزرگ فناوری مانند مایکروسافت، اپل، گوگل و OpenAI را در معرض خطر جدی حملات آتی قرار داده است.
انویدیا در بازدید خبرنگاران از آزمایشگاه فوقمهندسی خود، زیرساختهای هوش مصنوعی نسل بعدیاش را به نمایش گذاشت. رکهای Vera Rubin NVL72، که قلب پلتفرم هوش مصنوعی عامل انویدیا هستند، در حال اجرای بارهای کاری واقعی برای OpenAI مشاهده شدند. این رکها از سیستم خنککننده تمام مایع و بدون فن با فرآیند “خنکسازی خشک” بهره میبرند که با حذف چیلرهای پرهزینه و استانداردسازی با OCP، به دیتاسنترهای کارآمدتر و آرامتر منجر میشود.
انویدیا همچنین سیستم تامین برق 800VDC را برای دیتاسنترهای مدرن معرفی کرد. این سیستم با کاهش ناکارآمدیهای تبدیل AC/DC و تامین توان بالای 200 کیلووات برای هر رک، بهرهوری انرژی را افزایش میدهد. اجزای داخلی، مونتاژ آسان سینیهای Vera Rubin، NVLink نسل ششم و سیستم حافظه SOCAMM2 LPDDR5X نیز به نمایش گذاشته شدند. Vera Rubin در نیمه دوم سال 2026 عرضه خواهد شد.
انویدیا با عرضه صدها هزار سرور Grace و میلیونها پردازنده Grace، استراتژی خود را به سمت پردازندههای مرکزی (CPU) برای مراکز داده هوش مصنوعی عاملمحور تغییر داده است. این تحول در پی افزایش تقاضا برای CPUها و تغییر تعادل سختافزاری در این مراکز رخ میدهد. پردازنده جدید Vera با معماری یکپارچه و هستههای سفارشی Olympus، ورود قدرتمند انویدیا را به بازار CPUها در برابر AMD و اینتل رقم میزند.
Vera با طراحی یکپارچه و اختصاص فضای قابل توجهی به Fabric برای پهنای باند بالا، رویکردی متفاوت از چیپلتهای رقبا دارد. انویدیا بازار CPUهای مراکز داده را فرصتی 200 میلیارد دلاری میبیند و با تولید کامل Vera در کنار زیرساختهای AI نسل بعدی خود، جاهطلبیهای بزرگی برای تسلط بر این بخش از بازار دارد.
پردازنده Vera انویدیا با هسته سفارشی Olympus، ورود این شرکت به بازار پردازندههای دیتاسنتر را رقم میزند و تقاضای رو به رشد هوش مصنوعی عاملمحور را هدف قرار داده است. Vera برخلاف رقبا، به دنبال کسب سهم در این بخش در حال گسترش است. انویدیا بنچمارکهای غیررسمی SPEC CPU 2026 (مجموعه اعداد صحیح) را منتشر کرده که Vera را با Epyc 9755 (Turin) از AMD مقایسه میکند. نتایج نشان میدهد که Vera با وجود تعداد رشتههای کمتر، کمی جلوتر است و به ویژه در عملیات بکاند غنی از داده و بارهای کاری کامپایل/تفسیر کد برتری دارد.
این مقاله مزایای معماری Vera را برجسته میکند، از جمله افزایش IPC و عملکرد برتر سیستم حافظه، به ویژه در تأخیر هسته به هسته در مقایسه با طراحی چیپلت AMD. استراتژی انویدیا، حفظ تأخیرهای ثابت در سراسر دای را در اولویت قرار میدهد، حتی به قیمت چگالی هسته، که با چشمانداز آن برای زیرساختهای آینده هوش مصنوعی همسو است. این اقدام انویدیا را در موقعیتی قرار میدهد تا از رشد بازار پردازندههای سرور تا سال 2030 بهرهبرداری کند و بر بارهای کاری که Vera در آنها میدرخشد، تمرکز نماید، در حالی که AMD و اینتل با این تحولات سازگار میشوند.
پلتفرم آتی ورا روبین انویدیا، که اواخر امسال عرضه میشود، با هدف بهبود عملکرد و کارایی استنتاج هوش مصنوعی در مقیاس وسیع، به ویژه برای بارهای کاری عاملمحور و مدلهای زبان بزرگ (LLM)، معرفی شده است. این معماری جدید، بهینهسازیهای قابل توجهی را از سطح GPU تا سیستمهای در مقیاس رک ارائه میدهد. انویدیا بر افزایش سرعت و کاهش هزینه واحد توکنهای تولید شده در جریانهای کاری هوش مصنوعی عاملمحور تأکید دارد.
از جمله نوآوریهای کلیدی روبین میتوان به شتابدهنده حافظه تنسور (TMA) بهبود یافته برای مدیریت کارآمد مدلهای MoE، دو برابر شدن توان عملیاتی بعد K در هستههای تنسور، افزایش 4 برابری عملکرد سافتمکس نسبت به بلکول، مدیریت وابستگی دقیقتر برای بهرهوری بهتر GPU، و ارتباطات کارآمدتر بین GPUها از طریق NVLink اشاره کرد. این پیشرفتها در مجموع به منظور افزایش عملکرد استنتاج و کاهش هزینهها در کاربردهای هوش مصنوعی آینده طراحی شدهاند و نویدبخش یک جهش بزرگ در این حوزه هستند.
یک قاضی فدرال ایالات متحده، توافق ۱.۵ میلیارد دلاری Anthropic را در پرونده نقض حق تکثیر نویسندگان تأیید کرد. دادگاه آموزش هوش مصنوعی با کتابها را “استفاده منصفانه” دانست، اما نگهداری ۷ میلیون کتاب دزدی توسط Anthropic، نقض حقوق خالقان محتوا محسوب شد. این بزرگترین پرداخت در تاریخ پروندههای حق تکثیر و اولین توافق از میان دعاوی متعدد علیه شرکتهای هوش مصنوعی است. با این حال، سهم ناچیز هر عنوان (حدود ۲۰۰ دلار) باعث شده برخی گروهها از این توافق خارج شده و شکایات جداگانهای را مطرح کنند.
این پرونده یک پیروزی مهم برای دارندگان حق تکثیر است و پیامی جدی به شرکتهایی مانند انویدیا و متا میفرستد که متهم به استفاده از محتوای دزدی برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی خود هستند. این حکم بر چالشهای حقوقی پیش روی ابزارهای هوش مصنوعی و اهمیت رعایت حقوق خالقان محتوا تأکید میکند، حتی اگر آموزش هوش مصنوعی همچنان استفاده منصفانه تلقی شود.
شرکت چینی Z.ai (Zhipu سابق) یک مرکز داده هوش مصنوعی ۱ گیگاواتی را با استفاده انحصاری از تراشههای ساخت داخل راهاندازی کرده است. این مرکز که یکی از بزرگترینها در نوع خود در چین محسوب میشود، برای آموزش مدلهای GLM این شرکت به کار گرفته خواهد شد. گزارشها حاکی از آن است که Z.ai چندین خوشه محاسباتی با بیش از ۱۰,۰۰۰ تراشه را اداره میکند و مدل GLM-5.2 آن که کاملاً با شتابدهندههای Ascend هواوی و بدون سختافزار انویدیا آموزش دیده، در صدر جدول ردهبندیها قرار گرفته است. این اقدام در حالی صورت میگیرد که Z.ai از ژانویه ۲۰۲۵ در لیست تحریمهای آمریکا قرار دارد و دسترسی قانونی به تراشههای انویدیا را از دست داده است.
با وجود این پیشرفتها، چالشهایی نیز وجود دارد؛ شتابدهندههای چینی از نظر عملکرد به ازای هر وات از رقبای انویدیا عقبتر هستند و کمبود HBM داخلی و ظرفیت محدود تولید تراشه SMIC (با فرآیند ۷ نانومتری) مانع از تولید انبوه تراشههای مورد نیاز میشود. پکن قصد دارد ۲ تریلیون یوان برای توسعه شبکه ملی مراکز داده هوش مصنوعی با ۸۰ درصد فناوری بومی سرمایهگذاری کند. در همین حال، Z.ai با موفقیتهای مالی قابل توجهی روبرو شده و به سمت درآمد سالانه ۱ میلیارد دلاری پیش میرود، در حالی که رقیب آن، Moonshot، به دلیل اولویتبندی محاسبات برای اعضای موجود، اشتراکهای جدید را متوقف کرده است.
تحلیلهای SemiAnalysis از تراشه Kirin 9030 هواوی نشان میدهد که فرآیند ساخت N+3 شرکت SMIC به چگالی ترانزیستوری چشمگیری دست یافته است. این فناوری ۷ نانومتری، با چگالی حدود ۱۱۳.۴ میلیون ترانزیستور در هر میلیمتر مربع، حتی از TSMC N6 نیز فراتر رفته و این موفقیت را بدون لیتوگرافی EUV و با تکیه بر تکنیکهای DUV چند الگوسازی کسب کرده است. این دستاورد، پیشرفت قابل توجهی برای صنعت نیمههادی چین محسوب میشود.
اما چگالی بالا لزوماً به معنای رقابتپذیری کلی نیست. Kirin 9030 از نظر عملکرد و بهرهوری انرژی، از پردازندههای پرچمدار مدرن عقبتر است و عملکردی مشابه تراشههای سه سال پیش دارد. Intel 18A با بهرهوری عملکردی به مراتب بالاتری، از فناوریهای پیشرفتهای مانند Gate-All-Around بهره میبرد. اگرچه SMIC پتانسیل افزایش چگالی در آینده را دارد، اما صرفاً چگالی ترانزیستور به تنهایی بهبود چشمگیری در عملکرد یا بهرهوری انرژی به ارمغان نمیآورد.
