سامیوری، گیمر و توسعهدهنده، پروژهای به نام CraftGPT را در ماینکرافت به نمایش گذاشته است. او با مهندسی ردستون، یک مدل هوش مصنوعی ۵ میلیون پارامتری را با ۴۳۹ میلیون بلوک در داخل بازی ساخته که بر روی مجموعه داده TinyChat آموزش دیده و قادر به مکالمه است. اما نقطه ضعف اصلی آن زمان پاسخگویی طولانی است؛ کاربران باید تا دو ساعت برای دریافت پاسخ منتظر بمانند، حتی با افزایش سرعت بازی.
این پروژه بیشتر یک شاهکار فنی و نمایشی از قابلیتهای ردستون در ماینکرافت است تا جایگزینی عملی برای مدلهای زبان بزرگ. سامیوری اذعان دارد که CraftGPT مستعد خطا و تولید پاسخهای بیمعنی است. مشخصات فنی آن شامل ابعاد جاسازی ۲۴۰، واژگان ۱۹۲۰ توکن و ۶ لایه است. این دستاورد، هرچند چشمگیر است، اما به دلیل محدودیتهای عملکردی و عدم دقت، کاربرد روزمره ندارد و صرفاً یک کنجکاوی فنی محسوب میشود.
شرکت TSMC هرگونه مذاکره با اینتل برای سرمایهگذاری یا شراکت را تکذیب کرده است، این در حالی است که گزارشهایی از وال استریت ژورنال حاکی از تلاش اینتل برای سرمایهگذاری مشترک بود. اینتل که با وضعیت مالی متزلزلی روبروست، اخیراً به دنبال شرکا و سرمایهگذاران بوده و سرمایهگذاریهای قابل توجهی از سافتبانک و دولت آمریکا دریافت کرده است. این شرکت همچنین در حال کاهش هزینهها و واگذاری برخی بخشها برای تمرکز بر شایستگیهای اصلی خود است.
اینتل با چالشهای متعددی از جمله مشکلات بازده در گره ۱۸A و احتمال لغو گره ۱۴A مواجه است. کسبوکار ریختهگری آن تا ۲۰۲۷ به سوددهی نمیرسد. در بخش مصرفکننده، پذیرش پردازندههای Lunar Lake کند است و قیمت Raptor Lake افزایش یافته. این پیچیدگیها و وجود کارخانه ریختهگری خود اینتل، دلایل اصلی عدم تمایل TSMC به شراکت است.
جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، اعلام کرده که چین در صنعت تراشهسازی بسیار نزدیک به آمریکاست و واشنگتن باید محدودیتهای صادراتی بر تراشههای هوش مصنوعی را کاهش دهد تا منافع آمریکا از طریق گسترش فناوری تامین شود. انویدیا پس از وقفهای طولانی، در تلاش است تا پردازندههای گرافیکی H20 AI خود را مجدداً به چین صادر کند و همزمان بر روی تراشههایی منطبق با قوانین جدید کار میکند.
در مقابل، چین نیز با جدیت به دنبال خودکفایی است. هواوی سیستمهای Atlas 900 A3 SuperPoD با تراشههای Ascend 910B را عرضه کرده و نقشه راهی بلندپروازانه تا 2027 برای تراشههای Ascend نسل بعدی دارد. غولهای فناوری چینی نظیر بایدو، علیبابا، تنسنت و بایتدنس نیز با سرمایهگذاری در سیلیکونهای بومی، از این حرکت حمایت میکنند. انویدیا نیز با وجود این چالشها، قصد دارد حضور خود را در بازار چین حفظ کند.
شرکت YMTC، تولیدکننده برجسته حافظه 3D NAND چین، به دلیل تحریمهای ایالات متحده بر ابزارهای پیشرفته ساخت تراشه، با چالشهای جدی در گسترش تولید و سهم بازار مواجه است. این محدودیتها از نیمه دوم 2023، سهم بازار YMTC را در سه ماهه دوم 2025 به زیر 5% کاهش داده، با وجود رشد قبلی. با فناوریهای پیشرفتهای چون Xtacking 4، YMTC قادر به گسترش کارخانههای خود نیست. خروج فروشندگان تجهیزات ساخت ویفر چندملیتی، نگهداری ابزارها را دشوارتر کرده است.
YMTC به سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه ادامه داده و تولید نسل پنجم (Xtacking 4.0) را آغاز کرده است. اما تلاشهای چین برای توسعه ابزارهای تولید داخلی جایگزینهای کارآمدی ارائه نکرده و عملکرد ابزارهای بومی پایینتر است. ابزارهای موجود در ووهان فرسوده شدهاند. این محدودیتها، همراه با پیشرفت رقبا، آینده YMTC را با چالشهایی روبرو میکند.
شرکت آمریکایی Epirus اخیراً سلاح مایکروویو پرقدرت (HPM) خود، Leonidas، را در یک آزمایش زنده در ایندیانا به نمایش گذاشت. این سیستم برای مقابله با انبوه پهپادها و تهدیدات رباتیک طراحی شده و در این نمایش موفق شد تمام ۶۱ پهپاد را از کار بیندازد و حتی در یک شلیک واحد، ۴۹ پهپاد را سرنگون کند. توسعه Leonidas از سال ۲۰۲۲ آغاز شده و آخرین نسخه آن، برد عملیاتی و کشندگی دو برابری نسبت به مدلهای اولیه دارد. مدیرعامل Epirus این موفقیت را “لحظهای سرنوشتساز” خواند.
Leonidas به عنوان تنها راهحل عملیاتی برای نبرد یک به چند در برابر پهپادها معرفی شده و قابلیت هدفگیری انتخابی و هدایت آنها به مناطق امن را نیز دارد. با توجه به اهمیت فزاینده پهپادها در جنگهای مدرن و ظهور جنگهای نامتقارن، سرمایهگذاری در چنین فناوریهایی برای تقویت توان رقابتی نظامی و دفاعی کشورها حیاتی است.
هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، از توافق مهم نیمهرسانا با تایوان خبر داد. هدف، تقویت تولید داخلی تراشه در ایالات متحده و کاهش وابستگی به تامینکنندگان خارجی است، با برنامهریزی برای تولید ۴۰ درصد نیازهای ملی در آمریکا. لوتنیک به صراحت به هدف چین برای «تصرف» تایوان اشاره کرد و تاکید نمود که تمرکز تولید نیمهرسانا در تایوان، که بخش عمدهای از تراشههای پیشرفته جهان را تولید میکند، یک خطر ژئوپلیتیکی بزرگ است.
دولت آمریکا، با بازتفسیر قانون CHIPS و علم، به دنبال افزایش تولید داخلی است و یک قانون پیشنهادی ۱:۱ تراشه را مطرح کرده. TSMC در آریزونا کارخانه میسازد و ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری کرده، اما هنوز تعهدی برای آوردن پیشرفتهترین پلتفرمهای ۲ نانومتری خود به آمریکا نداده است. تایوان نیز با انتقال پیشرفتهترین فناوری خود به خارج از کشور مقاومت نشان داده و تاکید دارد که TSMC فرآیندهای تولید پیشرفته خود را در تایوان حفظ خواهد کرد.
دولت ایالات متحده در حال بررسی دو سیاست کلیدی در حوزه تراشهها و واردات الکترونیکی است. طرح اول شامل وضع تعرفه بر دستگاههای وارداتی بر اساس تعداد و ارزش تراشههای موجود در آنهاست، با نرخهای پیشنهادی ۲۵ درصد برای محصولات پر تراشه و ۱۵ درصد برای واردات از ژاپن یا اتحادیه اروپا. این سیستم تعرفهای جدید میتواند بر طیف وسیعی از محصولات الکترونیکی، از گجتهای مصرفی تا سرورهای پیشرفته، تأثیرگذار باشد.
سیاست دوم، که توسط دولت ترامپ در دست بررسی است، تولیدکنندگان تراشه را ملزم میکند به ازای هر تراشه وارداتی، یک تراشه در آمریکا تولید کنند، در غیر این صورت با تعرفههای سنگین تا ۱۰۰ درصد روبرو خواهند شد. هدف این طرح تشویق تولید داخلی تراشه است، اما نگرانیهای جدی در مورد امکانسنجی و تأثیرات تورمی آن وجود دارد. منتقدان هشدار میدهند که این سیاستها میتوانند قیمت محصولات الکترونیکی را به شدت افزایش داده و به تورم دامن بزنند، زیرا تراشهها جزء لاینفک تقریباً تمام دستگاههای الکترونیکی مدرن هستند.
دادگاه فدرال ایالات متحده حکم داد که DJI، بزرگترین تولیدکننده پهپادهای تجاری، وابسته به صنعت دفاعی چین است و باید در لیست پنتاگون از «شرکتهای نظامی چینی» باقی بماند. DJI در سال 2022 به این لیست اضافه شد و سال گذشته از دولت فدرال شکایت کرد. این شرکت ادعا میکند که نه متعلق به ارتش چین است و نه توسط آن کنترل میشود و به دلیل این نامگذاری، متحمل ضررهای تجاری و بدنامی شده است. دادگاه با وزارت دفاع موافقت کرد. DJI به فعالیت خود در آمریکا ادامه خواهد داد.
قرار گرفتن در این لیست، اگرچه ممنوعیت کامل نیست، اما تجارت در ایالات متحده را برای DJI دشوارتر میکند. این شرکت باید در سال 2025 تحت بررسی امنیتی قرار گیرد. نگرانی قانونگذاران این است که چین بتواند DJI را مجبور به قرار دادن بکدور در محصولاتش کند، که دسترسی نامحدود به اطلاعات حساس را برای رقیب اصلی آمریکا فراهم میآورد. شرکتهای چینی دیگری مانند Hesai Group نیز با چالشهای مشابهی در آمریکا مواجهاند.
بازی «RidePods – Race with Head»، اولین بازی کنترلشده با ایرپادز اپل، در اپ استور عرضه شد. علی تانیس، توسعهدهنده، با مهندسی معکوس قابلیت صدای فضایی ایرپادز، کنترل حرکتی را ممکن ساخته است. در این بازی مسابقهای موتورسواری، بازیکنان با کج کردن سر خود، موتور را هدایت میکنند. این رویکرد نوآورانه، ایرپادز را به یک کنترلر بازی منحصربهفرد تبدیل کرده و تجربهای جدید در بازیهای موبایل ارائه میدهد. اپل نیز این بازی را تأیید کرده است.
این دستاورد، پتانسیل قابل توجهی را برای توسعهدهندگان جهت بهرهبرداری از حسگرها و APIهای مستند نشده اپل نشان میدهد. همانند دسترسی به «LidAngleSensor» در مکبوکها، کار تانیس با صدای فضایی ایرپادز افقهای جدیدی را برای ساخت برنامههای تعاملی و خلاقانه میگشاید و نشان میدهد سختافزارهای موجود میتوانند فراتر از کاربردهای اصلی خود، به روشهای نوآورانه مورد استفاده قرار گیرند.
موسسه فیزیک ریزساختار آکادمی علوم روسیه، نقشه راه بلندمدتی (2026-2037) را برای توسعه ابزارهای لیتوگرافی فرابنفش شدید (EUV) داخلی با طول موج 11.2 نانومتر ارائه کرده است. این طرح شامل سه مرحله اصلی برای تولید تراشههای 40 نانومتری تا زیر 10 نانومتری است و از معماری متفاوتی نسبت به ASML (با لیزرهای هیبریدی، پلاسمای زنون و آینههای روتنیوم/بریلیوم) بهره میبرد. هدف اصلی، خودکفایی در تولید تراشه و ارائه راهکاری مقرونبهصرفه برای کارخانههای کوچکتر است.
این رویکرد روسی، با حذف نیاز به سیالات غوطهوری و پلاسمای مبتنی بر قلع، میتواند نگهداری را کاهش داده و برای مشتریان بینالمللی خارج از اکوسیستم ASML جذاب باشد. با این حال، قابلیت اجرایی این نقشه راه، به ویژه با توجه به استفاده از طول موج غیر استاندارد صنعتی 11.2 نانومتر و پیچیدگیهای فنی، هنوز نامشخص است. در صورت موفقیت، این پروژه میتواند تولید تراشههای پیشرفته را با هزینههای کمتر برای مصارف داخلی و صادراتی ممکن سازد.
