شی جین پینگ، رئیسجمهور چین، اخیراً اتحاد مجدد تایوان را «غیرقابل توقف» خوانده است. همزمان، رزمایشهای نظامی چین در اطراف جزیره تشدید شدهاند که هدف آنها مهار نیروهای جداییطلب و جلوگیری از دخالت خارجی است. این تمرینات گسترده نگرانیهای بینالمللی را برانگیخته و منجر به نشستهایی با نمایندگان ایالات متحده، استرالیا، ژاپن و هند شده است.
تصرف تایوان توسط چین پیامدهای جهانی گستردهای، بهویژه برای صنعت فناوری، خواهد داشت. تایوان مرکز تولید اکثریت تراشههای پیشرفته (مانند ۲ نانومتری) است و زیرساختهایش به راحتی قابل جایگزینی نیست. کشورهای دیگر نیز بیکار ننشستهاند؛ ایالات متحده تهدید به حمله به تأسیسات TSMC در صورت تهاجم کرده و ژاپن چنین رویدادی را «بحران وجودی» میداند. این وضعیت پتانسیل تبدیل شدن به یک درگیری جهانی را دارد که فراتر از صنعت و اقتصاد را تحت تأثیر قرار میدهد و همین پیامدهای وخیم، مانع اصلی تشدید بیشتر اوضاع است.
شرکت Applied Materials سه ابزار جدید ساخت تراشه (Kinex، Xtera، PROVision 10) را برای «عصر آنگستروم» معرفی کرده است. این سیستمها برای فناوریهای فرآیند 2 و 3 نانومتری طراحی شده و کارایی، عملکرد و بازده تولید نیمههادیهای منطقی، حافظه و بستهبندی پیشرفته را بهبود میبخشند. Kinex پیوند هیبریدی دای به ویفر با اتصالات مس به مس را انجام میدهد. Centura Xtera پلتفرم رسوبگذاری اپیتکسیال برای ترانزیستورهای GAA بدون حفره است. PROVision 10 نیز سیستم اندازهگیری پرتو الکترونی برای تصویربرداری دقیق از ساختارهای سهبعدی است.
این ابزارها برای مقیاسبندی هوش مصنوعی و پیشبرد صنعت تراشهسازی حیاتی هستند. اما Applied Materials اعلام کرده که به دلیل محدودیتهای صادراتی ایالات متحده، این محصولات جدید در دسترس سازندگان تراشه چینی قرار نخواهند گرفت. این محدودیتها حدود 600 میلیون دلار از درآمد مالی سال 2026 شرکت را کاهش میدهد و تأثیر عوامل ژئوپلیتیکی بر زنجیره تامین جهانی فناوری را برجسته میکند.
سامسونگ در اقدامی تهاجمی، قیمت ویفرهای 2 نانومتری خود را به 20,000 دلار کاهش داده که یک سوم کمتر از قیمت 30,000 دلاری رقیب اصلی خود، TSMC، است. این تصمیم در پی چالشهای سامسونگ در پر کردن ظرفیت تولید 2 نانومتری، کاهش سرمایهگذاریها و تاخیر در راهاندازی کارخانه تگزاس به دلیل کمبود مشتری اتخاذ شده است. هدف این استراتژی، جذب مشتریان بیشتر و تضمین بازگشت سرمایه است.
با این حال، سامسونگ اخیراً یک قرارداد 16.5 میلیارد دلاری با تسلا برای تولید تراشه AI6 این خودروساز برقی منعقد کرده که در تاسیسات تگزاس تولید خواهد شد و به تقویت موقعیت سامسونگ کمک میکند. در مقابل، TSMC با وجود قیمتهای بالاتر، همچنان سهم عمده بازار 2 نانومتری را در اختیار دارد و مشتریان بزرگی مانند اینتل، AMD و انویدیا را جذب کرده است، بنابراین از این رقابت قیمتی چندان نگران نیست.
گزارشها حاکی از آن است که TSMC، غول تولید تراشه، حدود 15 مشتری برای فرآیند ساخت پیشرفته 2 نانومتری (N2) خود جذب کرده است. این فناوری که برای کاربردهای محاسبات با کارایی بالا (HPC) از جمله رایانههای شخصی، کنسولهای بازی و مراکز داده حیاتی است، در مراحل اولیه توسعه خود محبوبیت بیشتری نسبت به نسلهای قبلی N3 و N5 نشان داده است. شرکتهایی نظیر اینتل، AMD، مدیاتک، اپل، Broadcom و Qualcomm از جمله پذیرندگان اولیه این فناوری هستند که نشاندهنده اهمیت استراتژیک آن در آینده صنعت نیمهرسانا است.
در حالی که اپل به طور سنتی اولین مشتری فناوریهای پیشرفته TSMC بوده، این بار شرکتهای دیگری نیز همزمان یا با فاصله کمی به N2 روی آوردهاند. AMD و مدیاتک برنامههای خود را برای پردازندههای سرور و کلاینت مبتنی بر N2 در سال 2026 تأیید کردهاند و اینتل نیز پردازندههای Nova Lake خود را بر پایه این گره تولید خواهد کرد. مزایای این فناوری، از جمله ترانزیستورهای Gate-All-Around (GAA) و سیستم تحویل توان بهبود یافته، آن را برای پردازندههای موبایل و مراکز داده بسیار جذاب کرده است. TSMC نیز در پاسخ به این تقاضا، در حال افزایش ظرفیت تولید N2 در تایوان و آریزونا است.
TSMC، بزرگترین تولیدکننده تراشه، در واکنش به قانون جدید Chip EQUIP آمریکا که خرید ابزار از شرکتهای چینی را برای دریافتکنندگان یارانه آمریکایی منع میکند، تجهیزات ساخت چین را از خطوط تولید 2 نانومتری خود حذف میکند. برای حفظ دسترسی به یارانههای فدرال و محافظت از کارخانههای پیشرفته، TSMC تنها ابزارهای ژاپنی، آمریکایی و اروپایی را برای تولید 2 نانومتری تایید کرده است. این اقدام، نشاندهنده یک بازآرایی عمده در زنجیره تامین تراشه است.
فرآیند 2 نانومتری (N2) نقطه عطفی حیاتی برای TSMC است، زیرا اولین فناوری تولیدی این شرکت با ترانزیستورهای Gate-All-Around (GAA) خواهد بود که بهبودهای قابل توجهی در عملکرد و مصرف انرژی به ارمغان میآورد. همزمان، TSMC در حال بررسی تامینکنندگان تایوانی خود نیز هست و بر حاشیه سود و وابستگی آنها به چین تمرکز دارد. این تحولات نشان میدهد که رقابت برای فناوری 2 نانومتری تحت تاثیر سیاست و اقتصاد است و هدف TSMC حفظ موقعیت و تضمین تولید پایدار برای مشتریانی چون اپل و انویدیا است.
