پت گلسینگر، مدیرعامل سابق اینتل، از تولید پردازندههای گرافیکی Blackwell انویدیا در تاسیسات TSMC آریزونا تمجید کرد. او بر اهمیت انعطافپذیری زنجیرههای تامین سیلیکون و توسعه سریعتر انویدیا تاکید ورزید. این ستایش در حالی است که اینتل تحت رهبری گلسینگر نتوانست قراردادهای ساخت انویدیا را کسب کند. جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا نیز، اهمیت تولید داخلی در آمریکا را در بحبوحه نگرانیهای ژئوپلیتیکی و محدودیتهای صادراتی برجسته ساخت.
این تحولات نشاندهنده تغییر جهانی به سمت فناوری ملیسازی شده و زنجیرههای تامین چندقطبی است که به چین وابسته نیستند، به ویژه با توجه به تعرفههای تجاری و تهدید حمله چین به تایوان. گلسینگر که دوران پرچالشی را در اینتل تجربه کرد و شاهد عقبماندگی از AMD بود، اکنون شاهد به ثمر نشستن تاسیسات آریزونا است، هرچند پروژه کارخانه آلمان او لغو شد. این رویدادها بر اهمیت فزاینده تولید داخلی و استراتژیهای جدید در صنعت نیمههادی تاکید دارند.
گزارشی جدید نشان میدهد که اینتل در حال مذاکره اولیه با AMD است تا این شرکت طراح تراشه را به مشتری بخش ریختهگری (Foundry) خود تبدیل کند. AMD در حال حاضر تراشههایش را در TSMC تولید میکند. اینتل که اخیراً سرمایهگذاریهای بزرگی از جمله سهم دولت آمریکا را جذب کرده، به شدت به دنبال جذب مشتری برای بخش ریختهگری خود است. این همکاری میتواند چشمانداز پَت گلسینگر، مدیرعامل سابق اینتل، را برای ساخت تراشه برای رقبای بزرگ تأیید کند.
این همکاری برای AMD نیز منطقی است، به ویژه با توجه به فشار دولت آمریکا برای تولید داخلی تراشهها. انجام تجارت با اینتل میتواند برای AMD که پیشتر با محدودیتهای صادراتی مواجه شده بود، مزایای تجاری به همراه داشته باشد. اگرچه فناوری ریختهگری اینتل ممکن است کمتر از TSMC پیشرفته تلقی شود، اما میتواند به عنوان یک پشتیبان استراتژیک برای AMD عمل کند.
دولت ترامپ در حال تدوین سیاستی است که شرکتهای نیمههادی را ملزم میکند به ازای هر تراشه وارداتی به ایالات متحده، یک تراشه در داخل کشور تولید کنند. این طرح با هدف تقویت تولید داخلی و تغییر شکل زنجیرههای تامین جهانی، در صورت عدم رعایت نسبت ۱:۱، میتواند منجر به اعمال تعرفههای وارداتی تا ۱۰۰ درصد شود. این پیشنهاد، که به عنوان مسئله امنیت اقتصادی ملی مطرح شده، معافیتهای تعرفهای را مستقیماً به حجم تولید داخلی گره میزند.
اجرای این سیاست با چالشهای بزرگی روبرو است، از جمله پیچیدگی شمارش تراشهها (به دلیل تفاوت در ارزش و عملکرد) و دشواری ردیابی منشاء قطعات در زنجیرههای تامین جهانی. شرکتهایی مانند اپل و سامسونگ که به واردات گسترده متکی هستند، با موانع بزرگی مواجه خواهند شد. در صورت تصویب، این طرح میتواند به سازندگان تراشهای مانند اینتل و TSMC که در حال گسترش فعالیت در آمریکا هستند، سود برساند. کاخ سفید هنوز این طرح را تایید نکرده و آن را گمانهزنی میداند.
رئیسجمهور ترامپ اعلام کرده که به زودی تعرفههای «قابل توجهی» بر نیمههادیهای وارداتی از شرکتهایی که در آمریکا تولید نمیکنند، اعمال خواهد کرد؛ شرکتهای سرمایهگذار در ایالات متحده از این تعرفهها معاف خواهند بود. این سیاست در راستای حمایت از تولید داخلی و در پی تشدید کنترلهای صادراتی واشنگتن بر چین صورت میگیرد که پیش از این نیز محدودیتهایی برای شرکتهای بزرگ تراشهسازی ایجاد کرده و ابهامات زیادی را برای زنجیره تأمین جهانی تراشه به وجود آورده است. تحلیلها نشان میدهد که اعمال این تعرفهها میتواند قیمت خردهفروشی محصولات الکترونیکی مانند لپتاپ، تبلت، مانیتور و کنسول بازی را تا یک سوم افزایش دهد و سالانه ۱۲۳ میلیارد دلار به قدرت خرید مصرفکننده ضربه بزند. جزئیات دقیق این تعرفهها هنوز اعلام نشده و بازار منتظر اطلاعیههای رسمی است.
کاخ سفید در حال مذاکره برای خرید ۱۰ درصد سهام اینتل است. هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی ایالات متحده، این اقدام را تأیید کرده و هدف آن را تبدیل کمکهای مالی قانون CHIPS به سهام برای بازدهی مالیاتدهندگان و تقویت تولید داخلی تراشه به دلایل امنیت ملی عنوان کرده است. اینتل که از جولای ۲۰۲۴ با چالشهای مالی مواجه است، از این سرمایهگذاری دولتی و خرید سهام توسط سافتبانک بهرهمند خواهد شد که میتواند به تسریع ساخت کارخانههای جدید کمک کند، هرچند این سهام بدون حق رأی یا دخالت در مدیریت خواهد بود.
برخی کارشناسان این رویکرد را “سرمایهداری دولتی” نامیده و نسبت به گسترش آن به سایر ذینفعان قانون CHIPS ابراز نگرانی کردهاند. با وجود این حمایتها، اینتل همچنان باید برای گره ۱۴A خود مشتری پیدا کند تا به سودآوری برسد.
دولت ایالات متحده در حال بررسی طرحی برای سرمایهگذاری در اینتل است تا تکمیل مجتمع عظیم تولید نیمههادی این شرکت در اوهایو را تسریع بخشد. این اقدام، پس از دیدار دونالد ترامپ و لیپ-بو تان، مدیرعامل اینتل، مطرح شده و با هدف تقویت قابلیتهای تولید قراردادی اینتل (فاندری) و افزایش امنیت ملی آمریکا در زمینه تولید تراشه صورت میگیرد. کارخانه اوهایو با تأخیرهای مکرر مواجه شده و تولید انبوه آن به دهه آینده موکول گشته است.
این سرمایهگذاری برای اینتل حیاتی است، زیرا به افزایش ظرفیت تولید برای محصولات داخلی و مشتریان خارجی کمک میکند. همچنین، اینتل با نشان دادن فناوریهای فرآیندی رقابتی و ثبات مالی، میتواند اعتماد مشتریان و سرمایهگذاران را جلب کند. کمک دولت آمریکا نه تنها حمایت مالی را فراهم میکند، بلکه سیگنالی از اعتماد به رهبری اینتل و توانایی آن در رقابت جهانی است.
مدل پیشنهادی برای این سرمایهگذاری ممکن است شامل ترکیبی از سهام دولتی، توافقنامههای خرید تضمینی، وامها و سرمایهگذاری خصوصی باشد، مشابه آنچه در مورد شرکتهایی چون MP Materials و United States Steel Corp. انجام شده است. این رویکرد به سرمایهگذاران اطمینان میدهد و تضمین میکند که وجوه مالیاتی به نتایج استراتژیک و بلندمدت گره خوردهاند.
اگرچه جزئیات این معامله هنوز نهایی نشده است، اما این مذاکرات نشاندهنده تعهد دولت آمریکا به تقویت زنجیره تأمین داخلی تراشه و کاهش وابستگی به تولید خارجی است. این گامی مهم در راستای تضمین پیشرفت فناوری و امنیت اقتصادی کشور محسوب میشود.
