پایان پشتیبانی مایکروسافت از ویندوز ۱۰ در ۱۴ اکتبر گذشته، بازار رایانههای شخصی را متحول کرده است. لنوو با رشد ۱۷.۴ درصدی در محمولهها پیشتاز بود، اما اپل با افزایش ۱۴.۹ درصدی در فروش مک، به یکی از بزرگترین برندگان تبدیل شده است. رشد کلی ۸.۱ درصدی بازار، عمدتاً ناشی از نیاز به ارتقاء برای ویندوز ۱۱ و ذخیرهسازی موجودی به دلیل تعرفهها بود. کاربران به دلیل عدم وجود تراشه TPM 2.0 در برخی دستگاهها، به جای لپتاپهای ویندوزی، به خرید مک روی آوردهاند.
با وجود بازاریابی گسترده، رایانههای شخصی هوش مصنوعی (AI PC) هنوز به طور کامل مورد استقبال قرار نگرفتهاند و کاربران همچنان به دنبال مشخصات کاربردی هستند. اینتل قیمت تراشههای Raptor Lake خود را افزایش داده است. با این حال، Counterpoint پیشبینی میکند که با ورود تراشههای جدید مانند Snapdragon X2 Elite کوالکام و معماری گرافیکی Xe3 اینتل، محمولههای AI PC در سال ۲۰۲۵ افزایش یابد. شرکتها برای آیندهنگری، رایانههای شخصی با قابلیت هوش مصنوعی را انتخاب میکنند.
مایکروسافت با هدف تبدیل هر رایانه شخصی به «رایانه هوش مصنوعی»، کوپایلوت را عمیقاً در ویندوز ۱۱ ادغام میکند. صدا به عنوان سومین روش ورودی اصلی در کنار کیبورد و ماوس معرفی شده، تا کاربران بتوانند به طور طبیعی با کوپایلوت تعامل کنند. این هوش مصنوعی قادر است صفحه نمایش کاربر را ببیند، کمک ارائه دهد و با اجازه او، اقداماتی را انجام دهد. ویژگیهای جدید شامل عبارت بیدارباش «Hey, Copilot»، ادغام در نوار وظیفه با نام «Ask Copilot» و «Copilot Actions» آزمایشی است که میتواند به فایلهای محلی برای کارهایی مانند مرتبسازی عکسها یا تحلیل اسناد دسترسی پیدا کند.
قابلیتهای کوپایلوت با سرویسهایی مانند OneDrive، Outlook، Gmail و Google Calendar ادغام میشود تا کمک شخصیسازی شده ارائه دهد. همچنین، مایکروسافت Manus، یک عامل هوش مصنوعی عمومی، را در File Explorer ادغام میکند که میتواند برای کارهایی مانند ایجاد وبسایت بدون نیاز به کدنویسی استفاده شود. بیشتر این ویژگیها روی هر سیستم ویندوز ۱۱ در دسترس هستند. این اقدام همزمان با توقف پشتیبانی ویندوز ۱۰ و تشویق کاربران به بهروزرسانی به ویندوز ۱۱ صورت میگیرد.
کمودور، برند فناوری بازآفرینی شده، با نزدیک شدن به پایان عمر ویندوز ۱۰، سیستمعامل رایگان و مبتنی بر لینوکس خود، Commodore OS Vision 3.0، را به عنوان جایگزینی برای کاربران ناراضی مایکروسافت معرفی کرده است. این سیستمعامل با شعار “کامپیوتر خود را نجات دهید، آرامش خود را نجات دهید” وعده یک شروع تازه و “بازنشانی” را میدهد. ویژگیهای برجسته آن شامل تمرکز بر حریم خصوصی، طراحی رترو-فوتوریستی، عدم وجود تبلیغات و ردیابی، و دوری از رسانههای اجتماعی سمی است. این توزیع ۳۵ گیگابایتی که در آوریل منتشر شده، با رابط کاربری منحصر به فرد خود به میراث کمودور ادای احترام میکند.
OS Vision 3.0 شامل بیش از ۲۰۰ بازی رایگان لینوکس و مجموعهای از بازیها و دموهای کلاسیک کمودور است. مفسر BASIC V1 آن با پشتیبانی از گرافیک سهبعدی و فیزیک، امکان برنامهنویسی را فراهم میکند. Commodore OS Central نیز به عنوان مرکزی برای منابع رترو و توسعه فروشگاه بازی و نصبکننده عمل میکند. کاربران علاقهمند میتوانند راهنمای نصب و بحثهای مربوطه را در انجمنهای رسمی آن بیابند.
با پایان پشتیبانی از ویندوز ۱۰، توسعهدهندگان ReactOS، سیستمعامل متنباز جایگزین ویندوز، کار بر روی پیادهسازی مدل درایور نمایش ویندوز (WDDM) را آغاز کردهاند. این ویژگی برای سازگاری با GPUهای مدرن و قابلیتهای گرافیکی پیشرفته حیاتی است. دشواریهای اولیه به دلیل کمبود مستندات، با ظهور درایورهای GPU متنباز برطرف شد. آزمایشهای موفقیتآمیز نشان داد که ReactOS میتواند درایورهای GPU مدرن را اجرا کرده و نمایشگرها را با وضوح و نرخ تازهسازی کامل پشتیبانی کند. WDDM جانشین XDDM است و امکاناتی نظیر DWM و حافظه مجازی GPU را فراهم میکند.
ReactOS پروژهای متنباز و منحصر به فرد است که قادر به اجرای نرمافزارها و درایورهای ویندوز است و از ابتدا نوشته شده. با این حال، به دلیل ماهیت آزمایشی، هنوز به عنوان جایگزین روزمره توصیه نمیشود. اما توانایی آن در اجرای بومی برنامههای ویندوز بدون نیاز به لایههای سازگاری، آن را به پروژهای جذاب و مهم برای علاقهمندان به سیستمعاملهای متنباز تبدیل میکند و گامی بزرگ در جهت بهبود قابلیتهای گرافیکی و سختافزاری آن است.
مایکروسافت اعلام کرده است که پشتیبانی تمدید شده (ESU) ویندوز ۱۰، که از اکتبر ۲۰۲۵ آغاز میشود، به طور انحصاری برای کاربران در منطقه اقتصادی اروپا رایگان خواهد بود. این تصمیم پس از اعتراض گروههای حمایت از مصرفکننده اتخاذ شد که طرح قبلی مایکروسافت را نوعی منسوخ شدن برنامهریزی شده میدانستند. پیش از این، کاربران برای دریافت بهروزرسانیهای امنیتی پس از پایان عمر رسمی ویندوز ۱۰ (۱۴ اکتبر ۲۰۲۵)، باید ۳۰ دلار پرداخت میکردند، امتیاز Microsoft Reward را بازخرید میکردند یا تنظیمات رایانه خود را با فضای ابری همگامسازی میکردند.
اکنون، کاربران اروپایی تنها با ورود به حساب مایکروسافت خود هر ۶۰ روز یک بار، میتوانند از پشتیبانی رایگان بهرهمند شوند. این در حالی است که برای کاربران خارج از منطقه اقتصادی اروپا، گزینههای پرداخت ۳۰ دلار یا اشتراکگذاری دادهها همچنان پابرجاست. با نزدیک شدن به پایان عمر ویندوز ۱۰، بسیاری از صاحبان ۲۴۰ میلیون رایانه شخصی که قادر به ارتقا به ویندوز ۱۱ نیستند، به دنبال گزینههای جایگزین مانند مهاجرت به لینوکس هستند. این تغییر سیاست، فشار مالی را از دوش میلیونها کاربر اروپایی برمیدارد.
اینتل طبق گزارشها قصد دارد قیمت تراشههای محبوب رپتور لیک خود را بیش از ۱۰ درصد افزایش دهد. این افزایش قیمت، که مدلهای نسل سیزدهم را شامل میشود (از ۱۵۰-۱۶۰ دلار به ۱۷۰-۱۸۰ دلار)، به دلیل ادامه محبوبیت این پردازندههای قدیمیتر و عدم استقبال کافی مصرفکنندگان از مدلهای جدیدتر لونار لیک مجهز به هوش مصنوعی است. اینتل حتی درایورهای GPU یکپارچه این تراشهها را به پشتیبانی نرمافزاری قدیمی منتقل کرده، اما تقاضا برای آنها همچنان بالاست.
این افزایش قیمت همزمان با بالا رفتن هزینههای تراشههای حافظه DDR4 رخ میدهد که تولیدکنندگان رایانه شخصی را برای حفظ قیمتهای پایین تحت فشار قرار میدهد. عملکرد ضعیف پردازندههای فعلی اینتل در بازار و تمایل مشتریان به گزینههای مقرونبهصرفه، به این وضعیت دامن زده است. پیشبینی میشود این عوامل، همراه با کمبود عرضه، منجر به افزایش جزئی قیمت رایانهها و قطعات تا پایان سال ۲۰۲۵ شود.
مایکروسافت در بریتانیا درگیر نبرد حقوقی با یک فروشنده مجدد نرمافزار است که میتواند آینده لایسنسهای دست دوم ویندوز و آفیس را به خطر اندازد. محور پرونده این است که آیا بخشهای کلیدی نرمافزار مایکروسافت، مانند رابط کاربری گرافیکی، از قوانین فروش مجدد نرمافزار اتحادیه اروپا معاف هستند یا خیر. مایکروسافت استدلال میکند که این عناصر حتی پس از فروش لایسنس نیز تحت کنترل حق چاپ باقی میمانند. اگر دادگاه به نفع مایکروسافت رأی دهد، اساس قانونی بازارهای فروش مجدد نرمافزار در اروپا و بریتانیا از بین خواهد رفت.
این وضعیت نگرانیهای جدی برای کاربران DIY و بازسازیکنندگان که به کلیدهای ویندوز ارزانقیمت متکی بودهاند، ایجاد میکند. ValueLicensing، فروشنده مجدد، ادعا میکند که مایکروسافت سالهاست این بازار را سرکوب کرده است. با پایان یافتن پشتیبانی ویندوز ۱۰ در ماه آینده، هرگونه افزایش قیمت لایسنسها میتواند تأثیر قابل توجهی بر مصرفکنندگان داشته و مسیر بازار نرمافزارهای دست دوم را تغییر دهد.
مایکروسافت با رسیدن به ارزش بازار ۴ تریلیون دلار، پس از انویدیا، به دومین شرکت در تاریخ تبدیل شد. این موفقیت چشمگیر ناشی از درآمدهای قوی سال مالی ۲۰۲۵، تقاضای فزاینده برای خدمات ابری، سرمایهگذاریهای تهاجمی در هوش مصنوعی و پایان قریبالوقوع پشتیبانی از ویندوز ۱۰ است. فروش سالانه شرکت ۲۸۱.۷ میلیارد دلار و درآمد Azure بیش از ۷۵ میلیارد دلار گزارش شده است.
هوش مصنوعی و رایانش ابری، ستونهای اصلی رشد درآمد مایکروسافت هستند. همکاری با OpenAI و ادغام فناوری آن در محصولاتی چون Azure و Copilot، به افزایش قیمت سهام مایکروسافت کمک کرده است. مایکروسافت همچنین در حال توسعه قابلیتهای هوش مصنوعی داخلی خود (مانند سری Phi و MAI-01) برای کاهش وابستگی به ارائهدهندگان خارجی است. این شرکت قصد دارد در سال ۲۰۲۵ مبلغ ۸۰ میلیارد دلار در زیرساختها و توسعه هوش مصنوعی سرمایهگذاری کند.
در بخش ویندوز، مایکروسافت برای پایان پشتیبانی از ویندوز ۱۰ در ماه اکتبر آماده میشود که انتظار میرود پذیرش ویندوز ۱۱ را افزایش داده و فروش مایکروسافت را بالا ببرد. برخلاف بسیاری از شرکتهای فناوری آمریکایی که تحت فشار سیاستهای تجاری برای انتقال عملیات تولید خود از آسیا هستند، مایکروسافت تاکنون عمدتاً از چنین مسائلی مصون مانده است، که به آن اجازه میدهد با تمرکز بیشتری بر استراتژیهای رشد خود پیش برود.
