دادستانهای تایوان، شرکت ژاپنی توکیو الکترون را به دلیل عدم جلوگیری از سرقت اسرار تجاری TSMC، از جمله دادههای گره فرآیند 2 نانومتری، متهم کردهاند. این شرکت به نقض قوانین اسرار تجاری و امنیت ملی متهم شده و دادستانها خواستار جریمه و مسئولیت کیفری شرکتی هستند. سه کارمند سابق و فعلی نیز در این پرونده متهم شدهاند و تایوان برای آنها حبس درخواست کرده است. توکیو الکترون با تحقیقات همکاری کرده و یکی از کارکنان مرتبط را اخراج کرده است.
این پرونده در حالی مطرح میشود که TSMC، پیشرو در ساخت نیمهرسانا برای غولهایی چون انویدیا، AMD و اپل، اهمیت حیاتی برای امنیت جهانی دارد. این دومین اقدام مهم TSMC علیه شرکتهایی است که به دنبال فناوریهای کلیدی آن بودهاند؛ پیش از این نیز شکایتی علیه یک کارمند سابق که به اینتل پیوسته بود، مطرح شده بود. این حوادث در بستر رشد صنعت هوش مصنوعی و تنشهای ژئوپلیتیکی، بر اهمیت استراتژیک TSMC و نیاز به حفاظت از نوآوریهای آن تأکید میکند.
تنشها بین تراشهساز هلندی Nexperia و شرکت مادر چینی Wingtech Technology، به اوج خود رسیده است. Wingtech دفتر هلندی را به فریب، کارشکنی و تعلیق ارسال ویفر متهم کرده و مدعی قطع دسترسی کارمندان چینی از سیستمهای IT داخلی است. این درگیری، که از سال ۲۰۱۹ آغاز شده، جریان ویفر را مختل کرده و نگرانیهایی را در میان مشتریان اصلی خودروسازی و صنعتی ایجاد کرده است. Wingtech خواستار بازگرداندن کنترل قانونی خود است و Nexperia را به تلاش برای ایجاد یک «زنجیره تامین غیرچینی» متهم میکند.
Nexperia هلند این ادعاها را رد کرده و بر تلاشهای مکرر برای تعامل تأکید دارد، ضمن دفاع از سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیون دلاری در مالزی که Nexperia چین آن را تلاشی برای انتقال تولید به خارج میداند. این اختلاف به حدی بالا گرفته که وزیر بازرگانی چین با مقامات آلمانی و اروپایی گفتگو کرده و بر لزوم از سرگیری مذاکرات داخلی برای یافتن راهحلی بلندمدت توافق شده است. این بنبست بر حاکمیت، کنترل عملیاتی و آینده جغرافیای تولید Nexperia متمرکز است و میتواند به یک شوک گستردهتر در زنجیره تامین جهانی تبدیل شود.
چین با سرمایهگذاری ۱۴ میلیون دلاری در شرکت Nantong Crystal، تولید کوارتز مصنوعی برای نیمهرساناها را تقویت میکند. این اقدام در واکنش به وابستگی جهانی به یک معدن آمریکایی برای تامین کوارتز طبیعی صورت میگیرد. کوارتز برای ساخت بوتههای نگهدارنده سیلیکون مذاب و فوتوماسکها حیاتی است. هدف چین کاهش وابستگی استراتژیک به زنجیرههای تامین آمریکایی در مواد کلیدی تراشهسازی است.
این سرمایهگذاری مستقیم دولتی، بر عزم پکن برای استقلال در صنعت نیمهرسانا تاکید دارد. آمریکا ممکن است کوارتز را در لیست کنترل صادرات خود قرار دهد که میتواند ظرفیت تراشهسازی چین را مختل کند. چین هنوز به واردات وابسته است و دستیابی به استقلال کامل زمانبر خواهد بود، که این کشور را در صورت عدم پیشرفت مطلوب مذاکرات تجاری، در معرض خطر از دست دادن این منبع حیاتی قرار میدهد.
ASML، غول لیتوگرافی، اعلام کرده که برای کنترلهای صادراتی جدید چین بر عناصر خاکی کمیاب آماده است. مدیر مالی ASML، راجر داسن، به بلومبرگ گفت که به دلیل زمانهای طولانی تولید، این شرکت ذخایر کافی از مواد اولیه برای تامین تقاضای کوتاهمدت مشتریانش را دارد. چین اخیراً قوانینی را وضع کرده که صادرات عناصر خاکی کمیاب و محصولات حاوی آنها را نیازمند مجوز میکند. این اقدام میتواند زنجیره تامین جهانی را تحت تاثیر قرار دهد، زیرا ASML از این مواد در سیستمهای لیتوگرافی خود استفاده میکند.
داسن احتمال توقف تولید پس از دسامبر ۲۰۲۵ را کماهمیت جلوه داد و تاکید کرد که برنامهریزی تامین و چرخههای تولید طولانی ASML انعطافپذیری کافی برای جذب اختلالات موقت را فراهم میکند. این شرکت همچنین پیشبینی میکند که تقاضا از سوی مشتریان چینیاش در سال ۲۰۲۶ به دلیل لغو معافیتهای مجوز VEU و کاهش تقاضا از سوی تراشهسازان محلی، کاهش یابد.
آمکور در پیوریا، آریزونا، ساخت پردیس بستهبندی و آزمایش نیمهرسانا را آغاز کرده است. این پروژه با حمایت مالی قانون CHIPS و سرمایهگذاری اولیه 2 میلیارد دلاری (با پتانسیل افزایش تا 7 میلیارد دلار و ایجاد 3000 شغل)، شکاف حیاتی در زنجیره تامین نیمهرسانای ایالات متحده را پر میکند. اپل و انویدیا مشتریان اصلی این تاسیسات هستند و از آن برای بستهبندی تراشههای سیلیکون اپل که در کارخانههای TSMC آریزونا تولید میشوند، استفاده میکنند. این گام برای تقویت تولید تراشه در آمریکا است و تولید در 2028 آغاز میشود.
اهمیت این پردیس در نقش فزاینده بستهبندی پیشرفته برای معماریهای HBM و چند-دای، به ویژه برای شتابدهندههای هوش مصنوعی، نهفته است. مقامات آمریکایی ظرفیت بستهبندی را یک نقطه ضعف کلیدی در زنجیره تامین تراشه میدانند. پروژه آمکور با ارائه یک سایت داخلی برای یکپارچهسازی با چگالی بالا، به عنوان حلقهای حیاتی بین تولید ویفر در ایالات متحده و سیستمهای هوش مصنوعی نهایی عمل کرده و به کاهش گلوگاههای عرضه کمک میکند.
سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، اخیراً دیدارهایی محرمانه با TSMC و Foxconn در تایوان داشته تا درباره تامین تراشه و توسعه زیرساخت سرور هوش مصنوعی گفتگو کند. این مذاکرات برای پروژههای عظیم OpenAI مانند Stargate و ساخت مراکز داده و “کارخانههای هوش مصنوعی” حیاتی است. آلتمن همچنین در کره جنوبی قراردادهایی برای ساخت مراکز داده ۲۰ مگاواتی با سامسونگ و SK Hynix منعقد کرده است. TSMC و Foxconn تامینکنندگان اصلی این برنامهها خواهند بود.
OpenAI برای کاهش وابستگی به پردازندههای گرافیکی انویدیا، جاهطلبیهایی برای طراحی تراشههای هوش مصنوعی اختصاصی (ASIC) خود دارد. تیم طراحی ASIC در ۲۰۲۴ تشکیل شده و با Broadcom برای توسعه تراشه سفارشی ۳ نانومتری همکاری میکند. انتظار میرود این تراشهها در سهماهه سوم ۲۰۲۶ وارد تولید انبوه شوند. این گامها نشاندهنده تلاش OpenAI برای کنترل زنجیره تامین و نوآوری در سختافزار هوش مصنوعی است.
