چین در یک اقدام سیاسی تحریکآمیز، تصاویر ماهوارهای از پارک علم و فناوری هسینچو تایوان، مرکز حیاتی تولید تراشه جهان، را منتشر کرد. این منطقه میزبان کارخانههای اصلی TSMC و دیگر تولیدکنندگان بزرگ نیمهرسانا است که ۹۹ درصد از تراشههای با عملکرد بالا برای شرکتهایی مانند انویدیا، AMD، اپل و اینتل را تولید میکند. این اقدام، آسیبپذیری تایوان و وابستگی شدید اقتصاد جهانی به صنعت تراشه آن را برجسته میسازد.
این حرکت در بحبوحه تنشهای فزاینده صورت میگیرد و یادآور تلاشهای قبلی پکن برای نمایش قدرت است، از جمله محاصرههای شبیهسازی شده. مقامات آمریکایی نیز سناریوهای بدترین حالت را برای مسیرهای کشتیرانی کلیدی مدلسازی کردهاند. وزیر خزانهداری آمریکا بخش تراشه تایوان را “بزرگترین نقطه ضعف اقتصاد جهانی” نامیده است، که نشاندهنده اهمیت استراتژیک این منطقه و خطرات احتمالی برای زنجیره تامین جهانی فناوری است.
پت گلسینگر، مدیرعامل سابق اینتل، از تولید پردازندههای گرافیکی Blackwell انویدیا در تاسیسات TSMC آریزونا تمجید کرد. او بر اهمیت انعطافپذیری زنجیرههای تامین سیلیکون و توسعه سریعتر انویدیا تاکید ورزید. این ستایش در حالی است که اینتل تحت رهبری گلسینگر نتوانست قراردادهای ساخت انویدیا را کسب کند. جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا نیز، اهمیت تولید داخلی در آمریکا را در بحبوحه نگرانیهای ژئوپلیتیکی و محدودیتهای صادراتی برجسته ساخت.
این تحولات نشاندهنده تغییر جهانی به سمت فناوری ملیسازی شده و زنجیرههای تامین چندقطبی است که به چین وابسته نیستند، به ویژه با توجه به تعرفههای تجاری و تهدید حمله چین به تایوان. گلسینگر که دوران پرچالشی را در اینتل تجربه کرد و شاهد عقبماندگی از AMD بود، اکنون شاهد به ثمر نشستن تاسیسات آریزونا است، هرچند پروژه کارخانه آلمان او لغو شد. این رویدادها بر اهمیت فزاینده تولید داخلی و استراتژیهای جدید در صنعت نیمههادی تاکید دارند.
هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، از توافق مهم نیمهرسانا با تایوان خبر داد. هدف، تقویت تولید داخلی تراشه در ایالات متحده و کاهش وابستگی به تامینکنندگان خارجی است، با برنامهریزی برای تولید ۴۰ درصد نیازهای ملی در آمریکا. لوتنیک به صراحت به هدف چین برای «تصرف» تایوان اشاره کرد و تاکید نمود که تمرکز تولید نیمهرسانا در تایوان، که بخش عمدهای از تراشههای پیشرفته جهان را تولید میکند، یک خطر ژئوپلیتیکی بزرگ است.
دولت آمریکا، با بازتفسیر قانون CHIPS و علم، به دنبال افزایش تولید داخلی است و یک قانون پیشنهادی ۱:۱ تراشه را مطرح کرده. TSMC در آریزونا کارخانه میسازد و ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری کرده، اما هنوز تعهدی برای آوردن پیشرفتهترین پلتفرمهای ۲ نانومتری خود به آمریکا نداده است. تایوان نیز با انتقال پیشرفتهترین فناوری خود به خارج از کشور مقاومت نشان داده و تاکید دارد که TSMC فرآیندهای تولید پیشرفته خود را در تایوان حفظ خواهد کرد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا، تهدید کرده است که در صورت عدم لغو مالیاتهای خدمات دیجیتال (DST) توسط کشورها، تعرفههای جدیدی بر واردات آنها اعمال کرده و کنترلهای صادراتی بر نیمههادیهای آمریکایی وضع خواهد کرد. او این مالیاتها را تبعیضآمیز علیه شرکتهای فناوری آمریکایی میداند، در حالی که بسیاری از کشورها این مالیاتها را وضع کردهاند.
ترامپ هشدار داده است که در صورت عدم حذف این اقدامات، تعرفههای قابل توجهی بر صادرات و محدودیتهایی بر صادرات تراشههای پیشرفته وضع خواهد کرد. تغییر قوانین مالیاتی فرآیندی طولانی و دشوار است و اغلب با مقاومت دولتها مواجه میشود. این تهدیدها معمولاً تاکتیکهای مذاکره هستند، اما اجرای واقعی آنها میتواند جنگ تجاری کنونی را تشدید کرده و پیامدهای جدی برای زنجیره تأمین جهانی فناوری و سختافزار داشته باشد.
