کمیسیون ارتباطات فدرال (FCC) در حال تدوین پیشنهادی است که فهرست تجهیزات و خدمات تحت پوشش قانون شبکه‌های امن را گسترش داده و واردات فرستنده-گیرنده‌های نوری مدل جدید ساخت چین را شامل شود. این خبر بر اساس گزارش ترندفورس منتشر شده است. اگرچه جزئیات دقیق، مانند تعریف شرکت چینی و «مدل جدید»، هنوز مشخص نیست، اما این ممنوعیت واردات می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای داشته باشد. احتمالاً شرکت‌های هوش مصنوعی مقیاس‌پذیر بزرگ (هایپراسکیلر) را تحت تأثیر قرار خواهد داد؛ شرکت‌هایی که به شدت در فناوری‌های اتصال نوری سرمایه‌گذاری می‌کنند و بسیاری آن را میدان نبرد بعدی در رقابت برای پیشبرد عملکرد، تأخیر و کارایی هوش مصنوعی می‌دانند.

تصور می‌شود این دلیل اصلی پشت این محاصره احتمالی باشد. با توجه به اینکه تولیدکنندگان ماژول نوری چینی تا سال ۲۰۲۶ حدود ۵۶ درصد از ظرفیت تولید جهانی این فناوری کلیدی را تشکیل می‌دهند، دولت ایالات متحده می‌خواهد وابستگی خود را به این زنجیره تأمین کاهش داده و جایگزین‌های داخلی و بین‌المللی خود را تقویت کند.

با این حال، پیامدهای بلندمدت این تصمیم می‌تواند منجر به این شود که FCC به طور کامل از تأیید سخت‌افزارهای شبکه چینی خودداری کند، به دنبال ممنوعیت تمام روترهای ساخت خارجی در اواخر سال ۲۰۲۵ و ممنوعیت تمام رباتیک‌های پیشرفته تولید خارجی در جولای سال جاری.

تغییر گلوگاه‌ها

داستان توسعه سریع صنعت هوش مصنوعی در سال‌های اخیر، به جرأت می‌توان گفت که داستان گلوگاه‌های همواره در حال تغییر و تلاش برای دور زدن آن‌ها بوده است. کمبودهای عمومی در GPU، CPU و حافظه وجود دارد که همه ما با آن دست و پنجه نرم کرده‌ایم. اما شرکت‌های هایپراسکیلر نیز با مشکلات زیرساختی از جمله برق، آب و زیرساخت‌های محلی مواجه بوده‌اند.

همچنین گلوگاه‌های مواد اولیه کلیدی بین‌المللی بیشتری وجود داشته است، مانند کمبود پارچه شیشه‌ای، مته‌های تخصصی PCB و اینورترهای برق. کمبود مواد خام مانند هلیوم، آلومینیوم و مس.

اما این گلوگاه‌ها در سرورهای داخل مراکز داده نیز احساس شده‌اند. و مس یک ویژگی کلیدی در آنجا است، زیرا با قدرتمندتر شدن مراکز داده مدرن، گلوگاه‌های جدید سیم‌های بین آن‌ها هستند، بیشتر از سرعت خام پردازنده‌ها یا تراشه‌های حافظه.

اینجاست که اتصالات نوری وارد می‌شوند. اتصالات نوری که برای جایگزینی سادگی، مقاومت نسبی و محدودیت‌های فیزیکی سیم‌کشی مسی با لیزر طراحی شده‌اند، می‌توانند پهنای باند را افزایش دهند، تأخیر را کاهش دهند و مصرف برق سخت‌افزارهای شبکه موجود را به طور چشمگیری کم کنند.

اگرچه بسیاری از بزرگترین توسعه‌دهندگان اتصالات نوری جهان، از جمله TSMC، اینتل، سامسونگ فاندری و گلوبال فاندری، روش‌های متفاوتی برای تولید نسل بعدی این اتصالات شبکه مهم دارند، اما تغییر اساسی تقریباً یکسان است: جایگزینی گلوگاه سیم‌کشی مسی با خطوط ارتباطی نوری و نزدیک کردن آن‌ها تا حد امکان به پردازنده.

ظرف چند سال، با ادغام مؤثر یک رابط شبکه نوری در خود تراشه، تأخیر در فواصل تا چندین مایل تقریباً از بین خواهد رفت. این امر به قطعات اجازه می‌دهد تا در هر جایی که بهترین مکان در یک سیستم است قرار گیرند و دیگر نیازی به نزدیکی به سایر قطعات برای کاهش تأخیر نباشد. این همچنین امکان مقیاس‌پذیری آسان پس از استقرار را فراهم می‌کند، زیرا قطعات از سرورهای مختلف می‌توانند در صورت نیاز به کار گرفته شوند. چندین پردیس مرکز داده در فاصله چند مایلی از یکدیگر نیز می‌توانند در بارهای کاری بسیار سنگین همکاری کنند.

اما در حال حاضر چین تسلط محکمی بر این فناوری کلیدی نوظهور دارد و به نظر می‌رسد ایالات متحده آماده است تا با قاطعیت پاسخ دهد.

ممنوعیت و تأثیر آن

FCC پیش از این واردات محصولات دیگری از انواع خاص و از تولیدکنندگان خاص را ممنوع کرده است، اما اگر واردات فرستنده-گیرنده‌های نوری را ممنوع کند، این اولین بار خواهد بود که چنین اقدامی را انجام می‌دهد. اصطلاح «مدل‌های جدید» نشان می‌دهد که چنین ممنوعیتی شامل جدیدترین فناوری‌های اتصال، از جمله اپتیک‌های هم‌بسته‌بندی شده (CPO) و اپتیک‌های نزدیک به بسته‌بندی (NPO) یکپارچه شده در سوئیچ‌های شبکه خواهد بود.

اگرچه ایالات متحده ممکن است تصمیم بگیرد یک ممنوعیت موقت را اعمال کند که فقط فروش طرح‌های جدید فرستنده-گیرنده نوری را مسدود کند و طرح‌ها و قراردادهای موجود را دست‌نخورده و قابل فروش باقی بگذارد، اما همچنان یک اختلال مشکل‌ساز برای شرکت‌های هوش مصنوعی آمریکایی که مایل به ساخت مراکز داده پیشرفته هستند، ایجاد خواهد کرد. تولید، بسته‌بندی و آزمایش ماژول‌های نوری چین همگی عناصر کلیدی زنجیره تأمین اتصال نوری جهانی هستند، به ویژه از آنجایی که یک ماده خام کلیدی، فسفید ایندیوم، به شدت به عرضه ایندیوم چین وابسته است، و این کشور حدود ۷۰ درصد از بازار جهانی را کنترل می‌کند.

چین در سال ۲۰۲۴ صادرات ایندیوم را محدود کرد که منجر به کاهش فروش جهانی این ماده کلیدی شد.

حتی اگر مواد مورد نیاز را بتوان از جای دیگری تأمین کرد، هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که تولید ایالات متحده بتواند به اندازه کافی سریع برای پاسخگویی، یا اصلاً، مقیاس‌پذیر شود. تولیدکنندگان اصلی فرستنده-گیرنده نوری ایالات متحده، Coherant و Lumentum، در حال حاضر با حداکثر ظرفیت کار می‌کنند و هنوز حدود ۳۰ درصد بیش از ظرفیت توسط مشتریانشان خریداری شده‌اند. سرمایه‌گذاری ۲ میلیارد دلاری انویدیا کمک خواهد کرد، اما رهبران این شرکت‌ها معتقد نیستند که بتوانند تقاضاهای فزاینده صنعت هوش مصنوعی را برآورده کنند. چه رسد به اینکه عرضه چین قطع شود.

هیچ چیز در خلأ اتفاق نمی‌افتد، به جز تولید تراشه

همه این‌ها فرض می‌کند که مقامات چینی پاسخ نخواهند داد – و آن‌ها قطعاً سابقه این کار را دارند. هنگامی که آمریکا دسترسی به تراشه‌های پیشرفته و نرم‌افزار طراحی تراشه را محدود کرده است، چین دسترسی به مواد خام را قطع کرده است. هنگامی که ایالات متحده واردات سخت‌افزار چینی را ممنوع کرد، چین سرمایه‌گذاری در بازار داخلی و منابع خود را دوچندان کرد و همچنین برای ایجاد روابط دوستانه با سایر کشورها و بازارها تلاش کرد.

این اتفاق قبلاً در فضای اتصالات نوری رخ داده است. در سال ۲۰۲۵، تولیدکنندگان چینی تنها ۱۶ درصد از ظرفیت تولید جهانی لیزرهای مدوله‌شده با جذب الکتریکی (EML) و لیزرهای موج پیوسته (CW) را به خود اختصاص داده بودند. اما در سال ۲۰۲۸، انتظار می‌رود این ظرفیت به تقریباً ۲۸ درصد برسد. آیا این ظرفیت تولید اضافی به تسریع تلاش‌های داخلی هوش مصنوعی چین کمک خواهد کرد، یا به شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی در بازارهای غربی فروخته خواهد شد؟

ممکن است تأمین‌کنندگان چینی و خریداران غربی بتوانند محدودیت‌های جدید فرستنده-گیرنده نوری را دور بزنند. تقریباً تمام ممنوعیت‌ها و محاصره‌های اصلی دولت ترامپ شامل استثنائاتی برای معاملات خاصی بوده است که می‌توانستند انجام شوند – اغلب به نظر می‌رسد که این استثنائات به دلخواه هر مقام مسئولی که در معامله‌گری دخیل بوده، اعمال شده‌اند. اما آن‌ها وجود دارند، و ممکن است یک تماس تلفنی با شخص مناسب، اجازه عبور مواد مناسب را بدهد و هر ممنوعیت احتمالی را فقط به قیمت انجام تجارت تبدیل کند.

اما اگر این اتفاق نیفتد، پتانسیل آن را دارد که فاز بعدی توسعه سریع زیرساخت هوش مصنوعی را متوقف کند؛ توسعه‌ای که مراکز داده را توانمندتر، پردیس‌ها را کارآمدتر می‌کند و به آینده‌ای اشاره دارد که حتی در دستگاه‌های مصرف‌کننده، قرارگیری خاص قطعات در آن‌ها دیگر توسط محدودیت‌های مس محدود نخواهد شد.