هوش مصنوعی از زمانی که ChatGPT موج جدیدی را در سیلیکون ولی به راه انداخت، به موضوع داغ روز تبدیل شده است. بازیگران اصلی این رقابت اکنون همگی به دنبال خوشه‌های پردازنده گرافیکی (GPU) فوق‌العاده متراکم هستند که می‌توانند عملیات هوش مصنوعی را به سرعت مقیاس‌پذیر کنند. یکی از این بازیگران ایلان ماسک است که مالک X و شرکت هوش مصنوعی xAI است و به نظر می‌رسد مصمم است از سم آلتمن و OpenAI، که ماسک به طرز جالبی از بنیان‌گذاران آن بود، پیشی بگیرد. ماه گذشته، این سرمایه‌گذار برجسته اعلام کرد که xAI در پنج سال آینده از ۵۰ میلیون پردازنده گرافیکی معادل H100 استفاده خواهد کرد و دیروز او این هدف را دوباره تکرار کرد.

توجه به این نکته مهم است که ماسک به طور خاص می‌گوید «توان محاسباتی هوش مصنوعی معادل H100»، زیرا او اشاره می‌کند که نسخه ۵۰ میلیون پردازنده گرافیکی او چنین قدرتی را بهتر (یعنی کارآمدتر) ارائه می‌دهد. در حال حاضر، پردازنده‌های گرافیکی B200 مبتنی بر معماری بلک‌ول انویدیا کارآمدترین شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی در بازار هستند، اما لحن ماسک می‌تواند نشان دهد که xAI در آینده از انویدیا فاصله خواهد گرفت. این می‌تواند به معنای روی آوردن به AMD یا توسعه شتاب‌دهنده‌های اختصاصی xAI با همکاری شریکی مانند Broadcom باشد که قبلاً ASICهای سفارشی برای دیگران طراحی می‌کند.

پاسخ دیروز صرفاً تاکیدی دوباره بر این هدف است، اما جالب‌تر اینکه ماسک با گفتن «در نهایت، میلیاردها» به توان محاسباتی هوش مصنوعی در مقیاسی اشاره می‌کند که هنوز تصور نشده است. این بدان معناست که xAI روزی قدرتی معادل میلیاردها پردازنده گرافیکی H100 خواهد داشت. البته، این به نظر کمی دور از واقعیت می‌رسد، با توجه به اینکه هوش مصنوعی در حال حاضر خطرات زیست‌محیطی را تشدید می‌کند و این مراکز داده بزرگ به طور مداوم بر جمعیت‌های محلی تأثیر می‌گذارند. همچنین الزامات حرارتی و الکتریکی نیز باید در نظر گرفته شوند.

در آن سوی میدان، رقیب ماسک، سم آلتمن، مأموریت خود را برای بیش از یک میلیون پردازنده گرافیکی H100 تا پایان سال، همراه با چشم‌انداز راه‌اندازی ۱۰۰ میلیون پردازنده گرافیکی در آینده، برجسته کرده است. این امر به پولی معادل کل تولید ناخالص داخلی بریتانیا نیاز دارد. در مقایسه، در حال حاضر، xAI با حدود ۲۰۰,۰۰۰ پردازنده گرافیکی H200 کار می‌کند که به طور قابل توجهی کمتر از ۱۰ میلیون در سال (بر اساس ۵۰ میلیون در پنج سال) است که ماسک می‌خواهد.

متا یکی دیگر از رقبای این حوزه است و رئیس آن، مارک زاکربرگ، دیدگاه‌های مشابهی دارد. او در حال ساخت مرکز داده «هایپریون» است که تقریباً به بزرگی منهتن خواهد بود و تا ۵ گیگاوات برق مصرف خواهد کرد که تقریباً برابر با بار الکتریکی پایه شهر نیویورک است. از نظر توان محاسباتی واقعی، زاکربرگ نیز قول داده است که تا پایان سال جاری از مرز یک میلیون پردازنده گرافیکی هوش مصنوعی عبور کند، اما مهم‌تر اینکه، این شرکت در آستانه توسعه تراشه‌های بومی است که به وابستگی آن به تولیدکنندگان خارجی پایان خواهد داد.

همه اینها در حالی اتفاق می‌افتد که مدل قدیمی‌تر xAI، یعنی گروک ۲.۵، متن‌باز شده است. X قبل از تغییر به گروک ۳ از گروک ۲.۵ استفاده می‌کرد، که ماسک همچنین می‌گوید در ۶ ماه آینده متن‌باز خواهد شد. با این حال، وضعیت گروک ۴ هنوز مشخص نیست، زیرا این هوش مصنوعی اخیراً درگیر موجی از جنجال‌ها شده است و در حال حاضر از بهترین شهرت برخوردار نیست. مطمئناً، برخی افراد بدخواه مشتاق دسترسی به این فناوری خواهند بود، اما ما فقط می‌توانیم امیدوار باشیم که صدها میلیارد دلاری که آقای ماسک قصد دارد برای گسترش خوشه‌های هوش مصنوعی خود هزینه کند، بتواند رباتی تولید کند که خود را مکا‌هیتلر ننامد.