یوزف پروسا، بنیان‌گذار و مدیرعامل Prusa Research، اعلام کرد که «چاپ سه‌بعدی رومیزی با سخت‌افزار متن‌باز» مرده است. این بیانیه‌ای تکان‌دهنده از مردی است که لوگوی متن‌باز روی بازویش خالکوبی شده است. اما این حقیقت نیز دارد. پروسا رشد صنعت چاپ سه‌بعدی چین و سیستم ثبت اختراع آزاد این کشور را به عنوان یک نقطه ضعف کلیدی ذکر می‌کند.

پروسا اخیراً نظرات خود را در مورد زوال سخت‌افزار متن‌باز، چیزی که از زمان تأسیس شرکتش «در یک زیرزمین نمور در پراگ، بسته‌بندی فریم‌های پرینتر در جعبه‌های پیتزا» از آن حمایت کرده بود، تشریح کرد. Prusa Research با افتخار به فلسفه متن‌باز اعتقاد داشت، ایده‌ای که در آن هم افراد و هم شرکت‌ها تحقیقات و نوآوری‌ها را برای رشد مشترک یک صنعت به اشتراک می‌گذارند.

اما جنبش متن‌باز نمی‌توانست آغاز شود مگر پس از انقضای پتنت‌های فناوری اصلی که توسط مخترع اسکات کرامپ ثبت شده بودند، که از سال ۲۰۰۹ شروع شد. کرامپ Stratasys را در دهه ۱۹۸۰ تأسیس کرد و پتنت‌های آن چاپ سه‌بعدی را به ماشین‌های صنعتی اختصاصی محدود می‌کرد. بیزاری طرفداران متن‌باز از پتنت‌ها قابل درک است وقتی متوجه می‌شوید که چاپ سه‌بعدی برای دهه‌ها توسط چند شرکت بزرگ از دسترس خارج شده بود.

نسخه‌های اولیه Prusa i3 اصلی به وضوح متن‌باز بودند و با افتخار لوگوی بسیاری از شرکت‌های مشارکت‌کننده در قطعات را داشتند: مادربردهای UltiMachine، موتورهای LDO، هات‌اند‌های E3D V6، فن‌های Noctua و منبع تغذیه Meanwell. Prusa MK2 و MK3 چیزی فراتر از مجموع قطعاتشان بودند: آن‌ها نمونه‌ای درخشان از جامعه متن‌باز بودند.

این همچنین ماشینی بود که به راحتی کپی و شبیه‌سازی می‌شد. در سال ۲۰۱۷، توماس سانلادرر یک سری ویدیوی یوتیوب در مورد شبیه‌سازی ارزان Prusa MK2، تنها نه ماه پس از عرضه دستگاه، منتشر کرد. او در ابتدای ویدیو اعتراف می‌کند که «پروسا از این کار متنفر خواهد شد»، اما از آنجایی که دستگاه کاملاً متن‌باز بود، نه تنها قانونی بود، بلکه یک چالش سرگرم‌کننده نیز محسوب می‌شد.

در حالی که یوزف پروسا علناً از از دست رفتن متن‌باز گله می‌کند، شرکتش، Prusa Research، بی‌سروصدا در حال محافظت از مالکیت فکری تازه توسعه‌یافته خود بوده است. Nextruder انقلابی، با مجموعه‌ای جدید از حسگرها و طراحی سفارشی نازل، اختصاصی باقی مانده است. این برای Prusa XL معرفی شد و هم در MK4 و هم در Core ONE استفاده شد. MK4 به نوعی به صورت ترکیبی متن‌باز عرضه شد، به کاربران امکان دسترسی به تمام فایل‌های STL برای قطعات چاپی را می‌داد، اما فایل‌های طراحی برای الکترونیک را مخفی نگه می‌داشت. همین مورد برای Core ONE نیز صادق است که بسیاری از قطعات را با MK4 به اشتراک می‌گذارد.

ممکن است بپرسید چه چیزی تغییر کرده است؟ پروسا در پست وبلاگ خود دولت چین را مقصر می‌داند و می‌گوید که در سال ۲۰۲۰، این کشور چاپ سه‌بعدی را به یک «صنعت استراتژیک» تبدیل کرد. این بدان معناست که شرکت‌های چاپ سه‌بعدی چینی از حمایت و پشتیبانی اقتصادی دولت خود بهره‌مند می‌شوند، با هدف تبدیل شدن به رهبران جهانی در فناوری. پروسا به مطالعه‌ای از گروه Rhodium در مورد ارزیابی حمایت دولتی چین اشاره می‌کند که توضیح می‌دهد چگونه چین از تولیدکنندگان خود با کمک‌های مالی، مشوق‌های مالیاتی و دسترسی به ابزارهای مالی زیر قیمت بازار حمایت می‌کند. به طور خلاصه، ساخت یک چاپگر سه‌بعدی در چین بسیار ارزان‌تر است.

Prusa Research همچنین افزایش چشمگیری در پتنت‌های چینی در فناوری‌های چاپگر سه‌بعدی مشاهده کرده است. پتنت‌ها منطقه‌ای هستند، نه جهانی، و متن‌باز یک سیستم افتخاری است که بسیاری ترجیح می‌دهند آن را نادیده بگیرند. طبق ارقام پروسا، ثبت یک پتنت در چین تنها ۱۲۵ دلار آمریکا هزینه دارد، اما لغو آن تقریباً ۱۲,۰۰۰ تا ۷۵,۰۰۰ دلار هزینه دارد.

شرکت‌های چینی به اصطلاح در حال غارت «کوزه کوکی متن‌باز» هستند، ایده‌های موجود را برداشته و آن‌ها را به نام خود ثبت می‌کنند. از آنجایی که پتنت‌ها در مرزهای یک کشور محدود می‌شوند، این بدان معنا نیست که یک شرکت چینی می‌تواند Prusa Research را از ساخت پرینترها باز دارد، اما به این معنی است که آن‌ها نمی‌توانند آن‌ها را در چین بفروشند. وقتی شرکتی از یک پتنت چینی به عنوان «هنر قبلی» (prior art) برای متقاعد کردن اداره پتنت ایالات متحده به صدور پتنت در اینجا استفاده کند و هزاران دلار برای اصلاح این نوع اشتباه صرف شود، اوضاع زشت خواهد شد.

پروسا اشاره کرد که اولین طراحی MMU متن‌باز شرکتش اخیراً چنین پتنت آمریکایی برای Anycubic دریافت کرده است، که از این فناوری در Kobra 3 Combo جدید استفاده می‌کند. این موضوع بسیار گیج‌کننده است، زیرا این طراحی همچنین الهام‌بخش هاب چندرنگ A1 و A1 Mini شرکت Bambu Lab بود که چندین سال قبل از دستگاه رنگی Anycubic عرضه شده بود.

البته، Bambu Lab نیز در حال مبارزه با اختلافات پتنت خود است و با غول آمریکایی که همه چیز را آغاز کرد، Stratasys، روبرو شده است.