خوانندگانی که وارد چهارمین دهه زندگی خود در این سیاره می‌شوند، ممکن است نام “3Dfx Voodoo” را به خاطر داشته باشند، کارت گرافیکی که مسئول آغاز انقلاب بازی‌های سه‌بعدی بود. سی سال بعد، یوتیوبر PixelPipes این قطعه سخت‌افزاری انقلابی را در قالب یک نسخه اصلاح‌شده با ۱۲ مگابایت VRAM (افزایش یافته از ۴ مگابایت) و یک واحد نقشه‌برداری بافت اضافی — به لطف مهندس معکوس سخت‌افزار رومانیایی “sdz” (SDZ) — دوباره بررسی می‌کند.

ویدیوی PixelPipes به جزئیات چگونگی بهبود چشمگیر عملکرد کارت Voodoo توسط اصلاحات نصب‌شده می‌پردازد و ارزش تماشا دارد. نکته اصلی این است که، با همراهی یک CPU به اندازه کافی سریع (برای آن زمان)، جدای از ملاحظات سرعت کلاک، مشخصات عملکرد کارت اصلاح‌شده به عملکرد 3Dfx Voodoo 2، کارت جانشین که مسلماً در سراسر جهان شناخته‌شده‌تر است، نزدیک می‌شود.

اگر این به خودی خود شگفت‌انگیز است، دلیل اصلی آن حتی بیشتر است: طراحی اولیه Voodoo در واقع از یک طرح گذرگاه چندنقطه‌ای بین برخی از تراشه‌های خود استفاده می‌کرد. بیایید به سرعت آن را کالبدشکافی کنیم. یک کارت Voodoo استاندارد دارای یک تراشه رابط بافر فریم (FBI) بود که چندضلعی‌ها را پردازش می‌کرد و تصویر نهایی را می‌ساخت، در کنار یک تراشه واحد نقشه‌برداری بافت (TMI) که بافت‌ها را با فیلترینگ بیلینیر مدیریت می‌کرد.

گذرگاه بین این تراشه‌ها ۲ در ۱۶ بیت بود — یک خط برای خواندن و یک خط برای نوشتن — اما گذرگاه نوشتن می‌توانست به حداکثر سه TMU دسترسی داشته باشد، با مسیر بازگشت از طریق یک اتصال سریال یک‌طرفه بین هر واحد TMU موجود، تا زمانی که تمام داده‌ها از طریق TMU 0 به دست می‌آمد. این در نمودار زیر نشان داده شده است.

اگر فکر می‌کردید که این طرح‌بندی از سوی مهندسان 3Dfx به طور غیرمنتظره‌ای آینده‌نگرانه بود، این واقعیت که Voodoo از همان ابتدا از SLI پشتیبانی می‌کرد، حتی بیشتر شگفت‌انگیز است. چندین شرکت نسخه‌های تقویت‌شده خود را با TMUهای اضافی، رم اضافی، کارت‌های توسعه، SLI (حتی در یک کارت!) یا همه اینها به طور همزمان تولید کردند. Quantum3D طبق گزارش‌ها، سازنده پیشرو این پیکربندی‌ها برای بازارهای حرفه‌ای و دستگاه‌های آرکید بود.

در مورد حافظه، FBI و TMU در یک کارت معمولی هر کدام ۲ مگابایت VRAM اختصاصی داشتند که در مجموع ۴ مگابایت می‌شد. این محدودیت رزولوشن ۶۴۰x۴۸۰ را توضیح می‌دهد، زیرا این مقدار فضایی بود که می‌توانستید به طور منطقی در بافر فریم ۲ مگابایتی، در کنار داده‌های کاری، جای دهید. سیم‌کشی رم بیشتر به هر تراشه به این معنی بود که می‌توانستید از رزولوشن ۸۰۰x۶۰۰ استفاده کنید و فضای بیشتری برای داده‌های بافت داشته باشید.

کارت اصلاح‌شده طراحی شده توسط SDZ و موجود به عنوان یک پروژه متن‌باز از FBI متصل به دو TMU استفاده می‌کند، با ۴ مگابایت رم برای هر تراشه، که در مجموع ۱۲ مگابایت می‌شود. PixelPipes اشاره می‌کند که این نوع مستقیماً توسط درایورهای Quantum3D پشتیبانی نمی‌شود و مانع از کارکرد بازی‌هایی می‌شود که به Direct3D متکی بودند. با این حال، API اختصاصی 3Dfx Glide همچنان کار می‌کند و پس از دستکاری برخی متغیرهای محیطی در autoexec.bat، او توانست کارت را برای اجرای برخی بازی‌ها به کار اندازد.

یکی از نتایج فوری PixelPipes این بود که طراحی اصلی Voodoo در عمل توسط CPU محدود می‌شد. آزمایش کارت اصلاح‌شده با یک دستگاه Pentium مناسب آن دوره، افزایش قابل توجهی نسبت به کارت اصلی نشان نداد، اما پس از انتقال به یک سیستم Pentium II، Voodoo اصلاح‌شده به اوج خود رسید و افزایش سرعت ۴۰ تا ۶۰ درصدی را ارائه داد. این یک دستاورد بزرگ با “فقط” افزودن یک واحد نقشه‌برداری بافت و رم دیگر است. ضمناً، طرح پایه Voodoo 2 کاملاً مشابه بود، با این تفاوت که با سرعت کلاک بالاتری، ۹۰ مگاهرتز به جای ۵۰ مگاهرتز، کار می‌کرد.

اگر فکر می‌کردید این بررسی عمیق جالب بود، حتماً بنشینید و ویدیوی PixelPipes را به طور کامل تماشا کنید. از طرف خودم، هنوز روزی را به وضوح به یاد دارم که برای اولین بار یک Voodoo 2 را در حال اجرای Quake دیدم و کاملاً شگفت‌زده شدم، گرافیک روان و بی‌نقصی را با رزولوشن بالا و بافت‌های تمیز مشاهده کردم. این در آن زمان غیرواقعی به نظر می‌رسید (بدون قصد جناس)، به خصوص پس از مشاهده اولین کارت Nvidia، NV1، در یک نمایشگاه تجاری کمی قبل از آن و نسبتاً تحت تأثیر قرار نگرفتن.