تنها چند ساعت پس از تهدید دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر اعمال تعرفه بر کالاهای ساخت چین در تلافی کنترل‌های بی‌سابقه صادرات بر مواد خاکی کمیاب، او این کار را عملی کرد و تعرفه‌های واردات بر کالاهای چینی را از اول نوامبر به ۱۰۰٪ افزایش داد. علاوه بر این، ایالات متحده کنترل‌های صادراتی را بر «نرم‌افزارهای حیاتی» اعمال خواهد کرد، چیزی که ممکن است فلج‌کننده‌تر از تعرفه‌ها باشد.

تعرفه ۱۰۰ درصدی

ترامپ در Truth Social نوشت: «بر اساس این واقعیت که چین این موضع بی‌سابقه را اتخاذ کرده است، و فقط از طرف ایالات متحده آمریکا صحبت می‌کنم، و نه سایر کشورهایی که به طور مشابه تهدید شده‌اند، از اول نوامبر ۲۰۲۵ (یا زودتر، بسته به هرگونه اقدامات یا تغییرات آتی توسط چین)، ایالات متحده آمریکا تعرفه‌ای ۱۰۰ درصدی بر چین اعمال خواهد کرد، علاوه بر هر تعرفه‌ای که در حال حاضر پرداخت می‌کنند.» او افزود: «همچنین در اول نوامبر، ما کنترل‌های صادراتی را بر هرگونه و تمام نرم‌افزارهای حیاتی اعمال خواهیم کرد.»

سیاست جدید چین شرکت‌ها را ملزم می‌کند قبل از صادرات هر محصولی که بیش از ۰.۱٪ از مواد خاکی کمیاب منشأ گرفته یا فرآوری شده در این کشور را شامل می‌شود، تأییدیه دولتی دریافت کنند. لیست مواد شامل هفت خانواده خاکی کمیاب، از جمله ساماریوم، تربیوم، دیسپروزیوم و لوتتیوم، و همچنین اشکال مغناطیسی و هدف پاششی آن‌ها است. با فرض اینکه لیست دقیق باشد، چین محدودیت‌های «رده ۳» خود را که در آوریل امسال معرفی شد، گسترش می‌دهد، که به معنای ضربه حیاتی به مواد بنیادی نیست، اما ضربات دقیقاً فلج‌کننده در مسیر دستگاه‌ها و صنایع در سراسر جهان خواهد بود.

با توجه به اینکه سهم عمده عرضه جهانی مواد خاکی کمیاب تحت کنترل چین است، تصمیم کنترل صادرات در چندین بخش از جمله خودروسازی، لوازم الکترونیکی مصرفی و تولید تراشه زنگ خطر را به صدا درآورده است. اینکه دقیقاً چگونه این می‌تواند به صنایع آسیب برساند، چیزی است که باید دید، اما برنامه چین برای اعمال کنترل‌های اضافی در سطح جهانی از قبل آشکار است.

نرم‌افزارهای حیاتی

در پاسخ، ایالات متحده نه تنها تعرفه‌ها را دو برابر خواهد کرد (که قرار است ابتدا به کسب‌وکارهای آمریکایی ضربه بزند)، بلکه محدودیت‌های صادراتی را بر «نرم‌افزارهای حیاتی» نیز اعمال خواهد کرد، که شاید فلج‌کننده‌ترین تحریم باشد. دولت آمریکا تعریف نمی‌کند که «نرم‌افزار حیاتی» چیست، که این امر راه را برای سوءتفاهم باز می‌گذارد. بنابراین، بیایید گمانه‌زنی کنیم.

اوایل امسال، دولت ترامپ ارسال ابزارهای طراحی و شبیه‌سازی تراشه به چین را محدود کرد در حالی که رئیس‌جمهور با رهبر چین مذاکره می‌کرد. این به حل برخی از مسائل اساسی مربوط به صادرات مواد خاکی کمیاب از چین کمک کرد و زندگی را برای Cadence و Synopsys آسان‌تر کرد.

اگر دولت ترامپ تعریف «نرم‌افزار حیاتی» را فراتر از ابزارهای EDA گسترش دهد، چه اتفاقی می‌افتد؟ اهداف زیر احتمالاً شامل چارچوب‌های توسعه هوش مصنوعی مانند PyTorch، TensorFlow و JAX، و همچنین نرم‌افزارهای آموزش توزیع‌شده است که امکان آموزش مدل‌های در مقیاس بزرگ را بر روی شتاب‌دهنده‌های پیشرفته فراهم می‌کند. محدود کردن دسترسی به این نرم‌افزار مستقیماً توانایی چین را برای توسعه سیستم‌های پیشرفته هوش مصنوعی محدود خواهد کرد، حتی اگر بتواند سخت‌افزار لازم را تهیه کند.

حوزه دیگری که احتمالاً مورد بررسی قرار می‌گیرد، کامپایلرها، فریم‌ورها و نرم‌افزارهای جاسازی شده است که عملکرد سخت‌افزار را کنترل می‌کنند. این شامل میکروکد CPU و GPU، و همچنین ابزارهای پیکربندی FPGA می‌شود که می‌تواند به شرکت‌های آمریکایی و اروپایی با عملیات تولید در چین آسیب برساند، اما شرکت‌های چینی را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.

کنترل‌ها همچنین می‌تواند به نرم‌افزارهای تولید و زیرساخت برسد، که شامل همه چیز از مدیریت شبکه (مگر اینکه قبلاً با لینوکس مدرن و منبع بسته از یک شرکت چینی جایگزین شده باشد) تا ابزارهای تجهیزات ساخت ویفر (WFE) که تمایل به اجرای نسخه‌های سفارشی لینوکس و ویندوز دارند، خواهد بود. این امر آن‌ها را یک شبه از بین نمی‌برد، اما مجموعه‌ای جدید از مشکلات عملیاتی را معرفی خواهد کرد.

باز هم، بدون تعریف دقیق، این همه گمانه‌زنی است.