بازار رم، به ویژه DDR5، با افزایش شدید قیمت و فعالیت دلالان در eBay مواجه است. این وضعیت ناشی از کمبود جهانی حافظه و رونق هوش مصنوعی است که تقاضا برای حافظه سرور را به شدت افزایش داده است. تولیدکنندگان اصلی (سامسونگ، SK Hynix، Micron) ظرفیت خود را به سمت حافظه سرور سوق داده و تولید رم مصرفکننده را کاهش دادهاند. این امر قیمت کیتهای رم مصرفکننده را تا چندین برابر افزایش داده؛ دلالان آنها را با قیمتهای گزافی، گاهی تا 7 برابر ارزش اصلی، به فروش میرسانند. این روند بر سیستمهای از پیش ساخته شده نیز تأثیر منفی گذاشته است.
این افزایش قیمتها بر خریداران قطعات تکی، تولیدکنندگان رایانههای شخصی سفارشی و حتی Raspberry Pi تأثیر گذاشته است. با توجه به این شرایط، ارتقاء حافظه یا ساخت سیستم جدید مناسب نیست. توصیه میشود در صورت نیاز فوری، خرید از خردهفروشان معتبر را به دلالان ترجیح دهید. تا زمان بازگشت قیمتها به سطوح عادی (با فروکش کردن حباب هوش مصنوعی) صبر کنید، زمان دقیق این اتفاق نامشخص است.
توسعهدهنده دیوید نوئل نگ با قمار روی یک سیستم انویدیا گریس هاپر «به وضوح جعلی» در ردیت، سختافزاری به ارزش ۸۰ هزار دلار را با ۷۰۰۰ یورو به دست آورد. این سیستم شامل دو سوپرچیپ گریس-هاپر، دو پردازنده ۷۲ هستهای گریس، دو پردازنده گرافیکی H100 و ۹۶۰ گیگابایت حافظه LPDDR5X بود. با وجود مشکلات اولیه مانند تبدیل از خنککننده مایع به هوا، نگ پس از تحقیق و اطمینان از اعتبار فروشنده، این ریسک را پذیرفت.
نگ با تلاش و ابزارهایی چون الکل و قطعات چاپ سهبعدی، سیستم را بازسازی و خنککننده جدیدی برای آن ساخت. این تلاشها به او امکان داد تا مدلهای LLM با ۲۳۵ میلیارد پارامتر را در خانه با هزینهای کمتر از یک H100 اجرا کند. جالب اینکه، ارزش ۹۶۰ گیگابایت حافظه LPDDR5X، از زمان خرید، به تنهایی از مبلغ پرداختی او برای کل مجموعه فراتر رفته است.
استارتآپ Conduit در سانفرانسیسکو طی شش ماه، ۱۰,۰۰۰ ساعت داده عصبی غیرتهاجمی را از هزاران فرد جمعآوری کرده است. این بزرگترین مجموعه داده عصبی-زبانی شناخته شده است که برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی تبدیل فکر به متن به کار میرود. هدف، رمزگشایی محتوای معنایی از فعالیت مغز، پیش از صحبت یا تایپ است. شرکتکنندگان در جلسات دو ساعته با LLMها گفتگو میکنند. Conduit برای این منظور، هدستهای چندوجهی سفارشی (EEG و fNIRS) را طراحی و تولید کرده، چون گزینههای تجاری کافی نبودند.
این شرکت با چالشهای تداخل الکتریکی مقابله کرد و دریافت که با افزایش مقیاس دادهها، نیاز به کاهش نویز تهاجمی کمتر میشود. هزینههای عملیاتی نیز با بهینهسازی بکاند و سیستم رزرو، تا ۴۰ درصد کاهش یافت. Conduit اکنون بر آموزش مدلها تمرکز دارد و جزئیات سیستم رمزگشایی خود را بعداً منتشر خواهد کرد. این پروژه پیشرفتی قابل توجه در هوش مصنوعی و درک ارتباط مغز و زبان محسوب میشود.
چین فهرستی از تامینکنندگان سختافزار هوش مصنوعی مورد تایید دولت را آغاز کرده است که شرکتهای داخلی مانند کمبریکون و هواوی را در اولویت قرار داده و شرکتهای خارجی نظیر انویدیا را مستثنی میکند. این اقدام بخشی از استراتژی گستردهتر چین برای جایگزینی فناوریهای آمریکایی با جایگزینهای بومی در بخش دولتی است که با اهداف امنیت ملی و خودکفایی در نیمهرساناها هدایت میشود. این فهرست جدید، پلتفرمهای سختافزاری و نرمافزاری مجاز برای خرید را مشخص کرده و میلیاردها دلار هزینه سالانه را تحت تاثیر قرار میدهد.
این سیاست دوگانگی ایجاد میکند: سختافزار انویدیا عملکرد و اکوسیستم برتری دارد، اما داخلیسازی به چین امکان توسعه استانداردهای خود را میدهد. شرکتهای تجاری بزرگ همچنان از انویدیا استفاده میکنند، اغلب از طریق ابر. چین برای تشویق استفاده از سختافزار داخلی، یارانههای انرژی ارائه میدهد. با این حال، چالش اصلی توانایی صنعت چین در تولید پردازندههای هوش مصنوعی کافی است، به خصوص با محدودیتهای SMIC و تحریمها، و آینده کارخانه هواوی نامشخص است.
گزارشهای کاربران حاکی از آن است که بهروزرسانی امنیتی دسامبر ویندوز ۱۱، مشکلات پایداری مهمی را برای کارتهای گرافیک AMD برطرف کرده است. این مشکلات شامل کرش درایور در بازیهایی مانند Battlefield 6 و Arc Raiders، و همچنین هنگ کردن عمومی پردازندههای گرافیکی AMD در ویندوز میشد. این مسائل ماهها بود که کاربران سری RX 7000 و به خصوص RX 9000 را آزار میداد و پیش از این نیز ویندوز ۱۱ برای کاربران انویدیا مشکلاتی ایجاد کرده بود که با درایور هاتفیکس انویدیا حل شد.
با وجود عدم تأیید رسمی از سوی مایکروسافت یا AMD، گزارشهای متعدد کاربران مبنی بر رفع مشکلات پس از نصب این بهروزرسانی، اعتبار آن را بالا میبرد. تنها مدرک رسمی، یادداشت پچ KB5070311 است که به عدم نمایش پیام «کارت گرافیک پشتیبانینشده» اشاره دارد. به دارندگان کارتهای گرافیک مدرن AMD توصیه میشود این بهروزرسانی اجباری را نصب کنند، هرچند تضمینی برای رفع همه مشکلات وجود ندارد.
اوایل این هفته، دل به اشتباه به دلیل قیمتهای گزاف ارتقاء رم در لپتاپهایش مورد انتقاد قرار گرفت. یوتیوبر مکس تک اسکرینشاتی منتشر کرد که ارتقاء 16 گیگابایت رم به 32 گیگابایت در یک لپتاپ XPS 13 دل را با هزینه 550 دلار نشان میداد. این ادعا، با مقایسه با 400 دلار اپل برای همین ارتقاء، بحثهایی را در مورد قیمتگذاریهای ناعادلانه در صنعت لپتاپ به راه انداخت.
اما بعداً مشخص شد که اطلاعات اولیه نادرست بوده است؛ هزینه 550 دلاری شامل ارتقاء همزمان CPU و SSD نیز میشد، نه فقط رم، و در واقعیت، ارتقاء رم در دل تنها 150 دلار است. با این حال، فریمورک از این فرصت استفاده کرد تا دل و اپل را به دلیل قیمتگذاریهای بالا مورد انتقاد قرار دهد و اعلام کرد که با وجود افزایش قیمتهای آتی، هرگز مشتریان را مانند رقبای بزرگ خود سرکیسه نخواهد کرد. این شرکت پیشتر برای جلوگیری از دلالبازی، فروش رمهای مستقل را متوقف کرده بود.
گزارشهای جدیدی ادعا میکنند که شرکت هوش مصنوعی چینی DeepSeek درگیر یک حلقه قاچاق پیچیده برای دستیابی به هزاران پردازنده گرافیکی Blackwell انویدیا است. این شرکت متهم است که با استفاده از مراکز داده جعلی در جنوب شرق آسیا، تحریمهای ایالات متحده بر تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی را دور زده است. انویدیا این گزارشها را “دور از ذهن” خوانده اما پیگیری سرنخها را تأیید کرده است. DeepSeek به شدت به پردازندههای گرافیکی انویدیا برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی خود وابسته است، زیرا جایگزینهای داخلی مانند Ascend هواوی نتوانستهاند نیازهای آموزشی آن را برآورده کنند.
در همین حال، دولت ترامپ قصد دارد محدودیتهای H200 انویدیا در چین را بردارد. این تغییر سیاست، با هدف کاهش انگیزه چین برای توسعه رقبای داخلی و مقابله با پیشرفتهای هواوی، نشاندهنده یک تغییر عمده در “جنگ تراشه” بین پکن و واشنگتن است. این رویکرد جدید به دنبال اشباع نیازهای فناوری چین و کند کردن توسعه داخلیاش است، اما دسترسی به Blackwell نامشخص است.
پردازنده Core Ultra X9 388H اینتل (Panther Lake) در بنچمارکهای اولیه Geekbench نتایج چشمگیری را نشان داده است. این پردازنده در تست تکهستهای تا 8.7 درصد از Ryzen AI Max+ 395 شرکت AMD (Strix Halo) سریعتر عمل کرده و در تست چندهستهای نیز عملکردی مشابه یا در محدوده خطای آماری با آن دارد. X9 388H با TDP پیشفرض 45 وات، کارایی حرارتی بهتری نسبت به Ryzen AI Max+ 395 با 55 وات ارائه میدهد. این مدل با 16 هسته (4P + 8E + 4 LP-E) و 12 هسته گرافیکی Xe3 iGPU، بالاترین مشخصات را در میان مدلهای Panther Lake تاکنون دارد. این نتایج اولیه نشاندهنده پیشرفت قابل توجه اینتل در رقابت با AMD در بازار پردازندههای موبایل است.
با این حال، عرضه Panther Lake تا اوایل سال آینده میلادی برنامهریزی نشده و نگرانیهایی در مورد افزایش قیمت حافظه وجود دارد که ممکن است بر قیمت نهایی لپتاپهای مجهز به این پردازندهها تأثیر بگذارد. این نتایج بر اساس یک افشاگری اولیه از Geekbench است و برای ارزیابی دقیقتر، باید منتظر انتشار بنچمارکهای بیشتر باشیم. با این وجود، اولین برداشتها از این پردازنده جدید اینتل بسیار مثبت به نظر میرسند و نویدبخش رقابتی جذاب در بازار پردازندههای موبایل هستند.
صنعت نیمههادی وارد «چرخه غولپیکر» بیسابقهای شده که عمدتاً توسط گسترش عظیم زیرساختهای هوش مصنوعی هدایت میشود. پیشبینیهای AMD، Nvidia و Broadcom نشان میدهد بازار جهانی نیمههادی تا 2028-2029 از مرز یک تریلیون دلار عبور خواهد کرد، جهشی قابل توجه از 650 میلیارد دلار در 2024. این رشد همزمان اقتصاد محاسبات، حافظه، شبکه و ذخیرهسازی را بازسازی میکند. فرصتهای بازار سختافزار هوش مصنوعی برای AMD تا 2030 به 1 تریلیون دلار و برای Nvidia در پنج سال آینده به 3 تا 4 تریلیون دلار میرسد.
این «چرخه غولپیکر» به معنای گسترش همزمان تمام دستههای اصلی سیلیکون است؛ سیلیکون پردازش داده تا 2026 از نیمی از کل درآمد نیمههادیها فراتر میرود. شتابدهندههای هوش مصنوعی و بازار سرورهای هوش مصنوعی رشد چشمگیری دارند. توسعه سیلیکون سفارشی (مانند سفارش Broadcom از OpenAI) محوری شده. با این حال، حافظه HBM و بستهبندی پیشرفته CoWoS همچنان محدودترین عوامل هستند، که نشاندهنده رشدی هماهنگ در کل زنجیره ارزش است.
ویندوز ۱۱ با افزودن ویژگیهای هوش مصنوعی مانند کوپایلوت و ریکاال، نگرانیهایی در مورد حریم خصوصی و عملکرد ایجاد کرده است. اسکریپت «RemoveWindowsAI» در گیتهاب، راه حلی برای این مشکل ارائه میدهد. این ابزار به کاربران امکان میدهد تمام ویژگیهای هوش مصنوعی ویندوز ۱۱ را به سادگی و در چند ثانیه غیرفعال کنند. اسکریپت از طریق PowerShell اجرا شده و راهنماییهایی برای غیرفعال کردن دستی برخی ویژگیها نیز دارد.
این اسکریپت قابلیتهای اصلی هوش مصنوعی را حذف کرده و گزینههایی برای پنهان کردن اجزا در تنظیمات ویندوز فراهم میآورد. سازنده تضمین کرده که ویژگیهای جدید هوش مصنوعی پس از ورود به کانال پایدار، به اسکریپت اضافه خواهند شد. حالت بازگردانی (Revert Mode) نیز وجود دارد تا کاربران بتوانند قابلیتهای غیرفعال شده را بازیابی کنند. این ابزار کنترل بیشتری بر سیستمعامل را برای کاربرانی که از ویژگیهای هوش مصنوعی ویندوز ۱۱ دوری میکنند، فراهم میآورد.
