مایکروسافت برنامه ساخت مرکز داده ۲۴۴ هکتاری خود در کالدونیا، ویسکانسین را پس از مخالفت جامعه لغو کرد، اما همچنان به سرمایهگذاری در منطقه و یافتن مکانی جایگزین در شهرستان راسین متعهد است. نگرانیهای اصلی ساکنان شامل مصرف بالای برق توسط مراکز داده بود که میتوانست منجر به افزایش قبوض و کاهش کیفیت برق در خانههای اطراف شود.
با این حال، مایکروسافت در حال پیشبرد پروژه مرکز داده دیگری در مونت پلیزنت، جنوب کالدونیا است. این مرکز که «قدرتمندترین مرکز داده هوش مصنوعی جهان» نامیده شده، سال آینده راهاندازی میشود. ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، به عملکرد برتر آن اشاره کرده است. با توجه به مصرف برق عظیم سایتهای هوش مصنوعی مشابه (مانند ۳۰۰ مگاوات xAI)، مراکز داده جدید مایکروسافت نیز به انرژی زیادی نیاز خواهند داشت که چالشهای زیرساختی و زیستمحیطی را برجسته میسازد.
چین کنترلهای صادراتی عناصر خاکی کمیاب خود را به صنعت نیمهرساناها گسترش داده است. بر اساس اطلاعیه جدید وزارت بازرگانی (MOFCOM)، صادرات عناصر خاکی کمیاب با منشاء چینی یا محصولات مرتبط با ساخت تراشههای پیشرفته (منطق ۱۴ نانومتر یا پایینتر، یا حافظه ۲۵۶ لایه یا بیشتر)، نیازمند مجوز دولتی خواهد بود. این اقدام جدید بر اساس قوانین آوریل است و با معرفی یک آزمایش استفاده نهایی، صلاحیت چین را فراتر از مرزهایش گسترش میدهد و میتواند شرکتهای خارجی را نیز درگیر کند.
این سیاست، با هدف «حفاظت از امنیت ملی» و جلوگیری از تقویت «پتانسیل نظامی»، مشابه محدودیتهای صادراتی آمریکا بر تراشههای پیشرفته است. کنترلهای جدید میتواند تاییدیه مواد پولیش و تولید جهانی HDD را کند کرده و شرکتهایی مانند Seagate و Western Digital را تحت تاثیر قرار دهد. این محدودیتها نشاندهنده تشدید رقابت فناوری بین دو کشور است که هر دو طرف دلایل امنیتی مشابهی را برای اقدامات خود ذکر میکنند.
وزارت بازرگانی چین، شرکت تحقیقاتی کانادایی TechInsights را به فهرست «نهادهای غیرقابل اعتماد» خود اضافه کرده است. این اقدام پس از آن صورت گرفت که TechInsights فاش کرد هواوی، با وجود تحریمهای آمریکا، از فناوری TSMC برای ساخت تراشه Ascend 910B استفاده کرده است که منجر به جریمه احتمالی ۱ میلیارد دلاری برای TSMC شد. این ممنوعیت، شرکتها و افراد چینی را از هرگونه معامله، همکاری یا انتقال اطلاعات حساس با TechInsights منع میکند. TechInsights برخلاف اکثر شرکتهای دیگر در این فهرست که پیمانکاران دفاعی هستند، یک شرکت اطلاعاتی نیمههادی است.
دلیل اصلی این ممنوعیت احتمالاً تحقیقات TechInsights در سالهای اخیر است که وابستگی هواوی به تراشههای خارجی را نشان داد و با هدف استراتژیک چین برای خودکفایی در صنعت نیمههادی در تضاد بود. با وجود این ممنوعیت، TechInsights که در خارج از چین مستقر است، احتمالاً همچنان قادر به انجام کالبدشکافی فناوریهای چینی و انتشار یافتههای خود خواهد بود، اما تأثیر این تصمیم بر عملیات تجاری آن نامشخص است.
مایکروسافت اولین کلاستر ابرکامپیوتری GB300 NVL72 جهان را در Azure راهاندازی کرده است. این کلاستر شامل 4,608 پردازنده گرافیکی GB300 انویدیا است که با NVLink 5 و InfiniBand Quantum-X800 متصل شدهاند. این سیستم توانایی 92.1 اگزافلاپس استنتاج FP4 را دارد و به بارهای کاری OpenAI اختصاص یافته تا آموزش مدلهای هوش مصنوعی را از ماهها به هفتهها تسریع بخشد. هر رک NVL72، 1,440 پتافلاپس عملکرد Tensor FP4 و 130 ترابایت بر ثانیه پهنای باند حافظه مستقیم را ارائه میدهد. این استقرار نقطه عطفی برای Grace Blackwell GB300 انویدیا است.
این پروژه بخشی از مشارکت استراتژیک انویدیا و OpenAI است که شامل سرمایهگذاری 100 میلیارد دلاری انویدیا در OpenAI و استفاده OpenAI از پردازندههای گرافیکی انویدیا برای زیرساختهای هوش مصنوعی نسل بعدی میشود. کلاستر GB300 NVL72 پیشدرآمدی برای این سرمایهگذاری عظیم است و تعهد مایکروسافت و انویدیا به پیشبرد قابلیتهای هوش مصنوعی را نشان میدهد.
چین سرکوب گستردهای بر واردات تراشههای هوش مصنوعی انویدیا آغاز کرده است. تیمهای اجرایی در بنادر برای بازرسی سختافزار مراکز داده، شامل تراشههای H20 و RTX 6000D انویدیا مستقر شدهاند. این تراشهها اکنون تحت نظارت پکن قرار دارند. بازرسیها توسط اداره فضای مجازی چین هماهنگ شده و به سرعت به «تمام محصولات نیمهرسانای پیشرفته» گسترش یافتهاند. جلوگیری از رسیدن تراشههای قاچاق شده آمریکایی به مراکز داده داخلی هدف است و شرکتهایی مانند بایتدنس و علیبابا از سفارشات بیشتر H20 منع شدهاند.
این اقدامات تأثیر قابل توجهی بر بازار خاکستری و بازسازی تراشههای هوش مصنوعی خواهد داشت. با وجود تلاش چین برای تقویت تولید سختافزار داخلی، محدودیتهایی در عرضه HBM و ظرفیت کلی کارخانهها وجود دارد. وضعیت H20 انویدیا نامشخص است و این شرکت در حال بررسی جانشینی مطابق با قوانین آمریکا است. تأخیر یا عرضه محدود این جانشین، اثرات سرکوب چین را دوچندان کرده و مسیرهای قانونی انویدیا را کاهش و محیط بازار خاکستری را دشوارتر خواهد کرد.
یک شرکت سنگاپوری به نام مگاسپید، با ارتباطات چینی، متهم به قاچاق پردازندههای هوش مصنوعی انویدیا (H100, H800) به ارزش ۲ میلیارد دلار به چین است تا تحریمهای ایالات متحده را دور بزند. مگاسپید این پردازندهها را از Aivres Systems، شاخه آمریکایی شرکت تحریمشده چینی Inspur، خریداری کرده و از یک حفره قانونی بهرهبرداری نموده است. این سختافزارها ظاهراً از طریق تاسیساتی در اندونزی و مالزی به چین منتقل شدهاند. تحقیقات ایالات متحده در جریان است و دفاتر مگاسپید خالی یافت شدهاند، با مالکیت ردیابی شده به شرکتهای صوری در شانگهای.
پس از تشدید نظارتها، مگاسپید سفارشات خود را از انویدیا متوقف کرده و مدیر اجرایی آن کنارهگیری کرده است. انویدیا هرگونه انحراف را تکذیف میکند، اما مقامات سابق آمریکایی ارتباطات مگاسپید با چین و شرکتهای تحریمشده را دلیلی برای ممنوعیت فروش میدانند. وزارت بازرگانی ایالات متحده نیز در حال بررسی این پرونده است.
آمریکا طرحی برای تولید ۵۰/۵۰ نیمههادی با تایوان پیشنهاد کرده تا وابستگی خود را کاهش داده و تولید داخلی تراشه را تقویت کند. این طرح، با هدف افزایش سهم آمریکا در تولید جهانی، با تردیدهایی از سوی تایوان و تحلیلگران مواجه است. آنها این پیشنهاد را فاقد تعریف روشن، نادیدهگیرنده وضعیت صنعت آمریکا و پیچیدگیهای زنجیره تامین جهانی میدانند. دولت آمریکا با تعرفهها و تشویق سرمایهگذاری TSMC، به دنبال تقویت امنیت ملی و کاهش آسیبپذیریهاست.
با وجود سرمایهگذاریهای TSMC در آمریکا، شکاف عظیمی در قابلیتهای تولید تراشههای پیشرفته بین دو کشور وجود دارد. چالشهای اصلی شامل کمبود نیروی کار ماهر، وابستگی به مواد اولیه ژاپنی و تجهیزات اروپایی، و هزینههای بالاتر تولید است. اگرچه تولید داخلی از نظر مالی ناکارآمد است و به افزایش قیمت منجر میشود، اما از منظر امنیت و تابآوری استراتژیک، این اقدام حیاتی تلقی میگردد. خودمختاری واقعی نیازمند زنجیره تامین کاملاً یکپارچه است که ساخت آن سالها زمان میبرد.
سونی و AMD در پروژه “آمیتیست” (نام رمز کنسول نسل بعدی پلیاستیشن، احتمالاً PS6) از فناوریهای سختافزاری جدیدی رونمایی کردهاند. این نوآوریها شامل “آرایههای عصبی” (Neural Arrays) برای بهینهسازی رندرینگ هوش مصنوعی و اتصال واحدهای محاسباتی، و “هستههای Radiance” برای تسریع رهگیری پرتو و ردیابی مسیر بلادرنگ هستند. هدف، ارائه عملکرد گرافیکی در سطح رایانههای شخصی برای بازیهای پیشرفته است. همچنین، فناوری “فشردهسازی جهانی” (Universal Compression) برای حافظه معرفی شده که کارایی فشردهسازی دادهها را افزایش میدهد.
این پیشرفتها، از جمله Radiance Cores و Neural Arrays، نه تنها در PS6 بلکه در معماریهای پردازنده گرافیکی آینده AMD (مانند RDNA 5) نیز به کار گرفته خواهند شد. این خبر برای گیمرها و علاقهمندان به سختافزار بسیار مهم است، زیرا آینده گرافیک کنسول و PC را شکل میدهد. انتظار میرود کنسول جدید “در چند سال آینده” عرضه شود.
گزارشی جدید به افزایش نگرانیها در مورد سقوط ماهوارهها از آسمانهای شلوغ به زمین میپردازد. در حال حاضر حدود ۲۰,۰۰۰ شیء در مدار زمین ردیابی میشوند که ۱۲,۰۰۰ مورد از آنها ماهوارههای فعال هستند و ۸,۰۰۰ تای آنها متعلق به صورت فلکی استارلینک اسپیسایکس است. یک اخترفیزیکدان برجسته هشدار میدهد که روزانه شاهد ورود مجدد چند ماهواره به جو هستیم و این وضعیت بدتر خواهد شد. جاناتان مکداول بر لزوم مقررات و هماهنگی جهانی برای حفظ امنیت ساکنان زمین تأکید میکند، زیرا خطر زبالههای ماهوارهای رو به افزایش است.
مدار پایین زمین (LEO) به شدت شلوغ شده است، با برنامههایی از سوی شرکتهایی مانند آمازون و کشورهایی مانند چین برای پرتاب هزاران ماهواره دیگر. ماهوارههای تجاری پس از حدود پنج سال بازنشسته شده و به طور غیرقابل پیشبینی وارد جو میشوند که میتواند منجر به سقوط آوار شود. سندرم کسلر، که یک واکنش زنجیرهای از برخوردها را پیشبینی میکند، یک تهدید جدی است. اگرچه ماهوارههای استارلینک برای سوختن کامل در هنگام ورود مجدد طراحی شدهاند و ایمنتر از برخی دیگرند، اما نظارت و مقررات بینالمللی برای مدیریت این چالش حیاتی است.
دولت کره جنوبی در پی آتشسوزی فاجعهبار در مرکز داده خدمات منابع اطلاعات ملی در دهجون، ۸۵۸ ترابایت داده حیاتی را از دست داد. این حادثه در ۲۶ سپتامبر رخ داد و ناشی از آتشسوزی باتری بود که ۹۶ سیستم دولتی را از کار انداخت. سیستم G-Drive، که توسط وزارت مدیریت پرسنل استفاده میشد، هیچ بکاپی نداشت. این فقدان داده منجر به از کار افتادن خدمات حیاتی مانند ایمیل دولتی و سرویس اضطراری ۱۱۹ شد.
بازیابی دادهها زمانبر است و تا ۴ اکتبر تنها ۱۷.۸ درصد از خدمات آنلاین شده بودند. توجیه عدم وجود بکاپ برای G-Drive به دلیل “ظرفیت زیاد” آن، عجیب به نظر میرسد. این فاجعه پیامدهای انسانی نیز داشت؛ یک کارمند دولتی خودکشی کرد و چهار نفر به ظن سهلانگاری کیفری دستگیر شدند. این رویداد بر اهمیت حیاتی بکاپگیری و مدیریت صحیح دادهها تأکید میکند.
