کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) در حال تدوین قانونی برای ممنوعیت واردات فرستنده-گیرندههای نوری جدید چینی است. این اقدام با نگرانی از تهدید امنیت ملی و جلوگیری از تکرار سناریوی هواوی در زیرساختهای حیاتی هوش مصنوعی صورت میگیرد. فوتونیک، فناوری کلیدی برای حل گلوگاه انتقال داده در هوش مصنوعی، میلیاردها دلار سرمایهگذاری را به خود جلب کرده است. بازار به این خبر واکنش نشان داده و سهام شرکتهای چینی با افت و رقبای آمریکایی با رشد مواجه شدند.
وابستگی متقابل عمیقی در زنجیره تامین جهانی فوتونیک بین دو کشور وجود دارد. پکن این اقدام را محکوم کرده و بر توانایی خود در توسعه فناوریهای بومی تاکید دارد، اما کارشناسان جایگزینی ظرفیت تولید چین را در کوتاهمدت دشوار میدانند. این قانون هنوز در مرحله پیشنویس است و فوتونیک را به یک نقطه اشتعال ژئوپلیتیکی تبدیل کرده است.
شرکت ژاپنی توتو، معروف به تولید توالتهای پیشرفته، اکنون توسط سرمایهگذاران فعال به عنوان «ذینفع پنهان و مهم در حوزه حافظه هوش مصنوعی» شناخته میشود. این شرکت دهههاست که قطعات سرامیکی دقیق برای ساخت نیمههادیها تولید میکند که در فرآیندهای حساس تولید تراشه نقشی حیاتی دارند. این بخش از کسبوکار توتو، حدود ۴۰ درصد از درآمد عملیاتی آن را تشکیل میدهد و با تقاضای فزاینده مراکز داده هوش مصنوعی برای حافظه، اهمیت استراتژیک یافته است.
سرمایهگذاران توتو را برای معرفی بهتر این بخش سودآور و بهینهسازی تخصیص سرمایه تحت فشار قرار دادهاند. سهام شرکت در سال جاری نزدیک به ۴۰ درصد رشد داشته است. این تحول نشان میدهد که هوش مصنوعی چگونه زنجیرههای تامین و نقش شرکتهای سنتی را در فناوری بازتعریف میکند و حتی تولیدکنندگان توالت را نیز به بازیگران کلیدی صنعت تراشه تبدیل میکند. با این حال، نگرانیهایی در مورد پایداری بازار و «حباب هوش مصنوعی» هست.
چین ممنوعیت گستردهای را برای تراشههای هوش مصنوعی خارجی در مراکز داده دولتی خود اعمال کرده است. این دستورالعمل، بر اساس گزارش رویترز، شامل حذف تراشههای انویدیا، AMD و اینتل از پروژههای در مراحل اولیه میشود. هدف، ترویج سیلیکونهای داخلی مانند محصولات هواوی است. حتی تراشههای Nvidia H20 نیز ممنوع شدهاند. این تصمیم ضربه مهلکی به انویدیا وارد کرده و سهم بازار آن در چین عملاً به صفر رسیده است.
این ممنوعیت همچنین تراشههای ردهبالاتر انویدیا را که از طریق کانالهای غیررسمی وارد چین شده بودند، هدف قرار میدهد. با وجود سرمایهگذاری عظیم چین در زیرساختهای هوش مصنوعی، سازندگان تراشه داخلی هنوز از رقبای خارجی خود عقب هستند. این سیاست، در بحبوحه تنشهای فناوری آمریکا و چین، زنجیرههای تامین هوش مصنوعی را بازآرایی کرده و پیامدهای جهانی گستردهای دارد.
