لینوکس، سیستمعامل رایگان و متنباز، ۳۵ سال پیش در ۲۵ اوت ۱۹۹۱ توسط لینوس توروالدز معرفی شد. این پروژه که در ابتدا به عنوان یک سرگرمی با تنها ۱۰,۰۰۰ خط کد آغاز شده بود، اکنون به بیش از ۴۰ میلیون خط کد گسترش یافته و به ستون فقرات زیرساختهای جهانی تبدیل شده است. از سرورهای وب و ابررایانهها گرفته تا میلیاردها دستگاه اندروید و سیستمهای تعبیهشده، لینوکس حضوری فراگیر دارد که نشاندهنده رشد چشمگیر آن از یک آغاز فروتنانه است.
این موفقیت نه تنها مدیون مدیریت توروالدز، بلکه نتیجه تلاش صدها نگهدارنده و هزاران مشارکتکننده است که آن را به رقیبی قدرتمند برای نرمافزارهای تجاری تبدیل کردهاند. در سالهای اخیر، لینوکس پیشرفتهای قابل توجهی در زمینههای تولید محتوا، بهرهوری و بازیهای رایانهای داشته و به عنوان جایگزینی جذاب برای کاربران مطرح شده است. همچنین، با حل و فصل اخیر اختلاف مالکیت چندین دههای، ابهامات حقوقی پیرامون دستگاههای لینوکس برطرف شده و آینده آن روشنتر به نظر میرسد.
این خبر سی و چهارمین سالگرد لینوکس را جشن میگیرد و به جزئیات آغاز فروتنانه آن میپردازد؛ زمانی که لینوس توروالدز، دانشجوی علوم کامپیوتر فنلاندی، برای اولین بار سیستمعامل «سرگرمی» خود را در سال ۱۹۹۱ در گروه خبری comp.os.minix معرفی کرد. توروالدز در ابتدا یک سیستمعامل کوچک و غیرحرفهای را متصور بود و حتی نام «Freax» را به «لینوکس» ترجیح میداد، زیرا دومی را بیش از حد خودخواهانه میدانست. با این حال، یکی از همکارانش بدون رضایت او، آن را با نام «لینوکس» آپلود کرد، نامی که در نهایت ماندگار شد.
این مقاله به مسیر لینوکس از یک پروژه مختص Intel x86 به یک نرمافزار آزاد جهانی موفق، قابل حمل و سازگار اشاره میکند که دستگاههای بیشماری را تغذیه میکند. همچنین با توجه به افول ویندوز ۱۰ و ظهور SteamOS برای دسکتاپها، گمانهزنی میکند که سال ۲۰۲۵ ممکن است «سال لینوکس» باشد و تأثیر عظیم آن را بر دنیای فناوری برجسته میسازد.
امروز لینوکس ۳۴ ساله شد. در سال ۱۹۹۱، لینوس توروالدز، دانشجوی فنلاندی، با فروتنی سیستمعامل رایگان خود را در comp.os.minix معرفی کرد. او آن را تنها یک سرگرمی میدانست و انتظار موفقیت بزرگی نداشت. توروالدز از جامعه Minix درباره سیستمعاملی برای پردازندههای Intel 386/486 نظرخواهی کرد و ویژگیهایی مانند سیستم فایل چند رشتهای را برجسته ساخت.
توروالدز نام “Freax” را ترجیح میداد، اما همکارش بدون اطلاع او، نام “Linux” را برای آپلود در FTP انتخاب کرد. امروزه، لینوکس به موفقیت چشمگیری برای نرمافزار آزاد تبدیل شده و قابلیت حمل و انطباقپذیری فوقالعادهای دارد. با پایان عمر ویندوز ۱۰ و ورود SteamOS به دسکتاپها، گمانهزنی میشود که سال ۲۰۲۵ میتواند سال لینوکس باشد.
