چین دستور داده است که مراکز داده داخلی بیش از ۵۰ درصد تراشههای خود را از تولیدکنندگان محلی تامین کنند. این اقدام با هدف دستیابی به خودکفایی در صنعت نیمههادیها صورت میگیرد و از دستورالعملهای اولیه شانگهای به سراسر کشور گسترش یافته است. این سیاست تاثیر قابل توجهی بر شرکتهای بزرگ تراشهساز آمریکایی مانند انویدیا و AMD دارد که پیش از این نیز با محدودیتهایی در فروش جدیدترین طراحیهای خود به چین مواجه بودند.
در حالی که این ابتکار تولید تراشه داخلی را تقویت میکند، نگرانیهایی را در مورد سرعت نوآوری هوش مصنوعی در چین ایجاد کرده است. تراشههای تولید داخلی، اگرچه برای استنتاج هوش مصنوعی مناسب هستند، اما در قابلیتهای آموزشی از GPUهای پیشرفته انویدیا و AMD عقبترند. این محدودیت، همراه با عدم توانایی در بهرهبرداری از اکوسیستمهای جاافتادهای مانند CUDA، میتواند پیشرفت چین را در توسعه هوش مصنوعی پیشرفته به شدت مختل کند.
نمونه بارز این چالش، تاخیر در پروژههایی مانند DeepSeek R2 است که به دلیل استفاده از تراشههای هواوی با قابلیت کمتر به جای سختافزار انویدیا، با مشکل مواجه شدهاند. این وضعیت نشاندهنده وابستگی چین به فناوریهای خارجی و چالشهای پیش رو در مسیر خودکفایی کامل در حوزه نیمههادیها و هوش مصنوعی است.
سنای آمریکا لایحه “GAIN AI” را به عنوان بخشی از قانون مجوز دفاع ملی (NDAA) تصویب کرد. این قانون سازندگان تراشههای هوش مصنوعی مانند انویدیا و AMD را ملزم میکند تا سفارشات شرکتهای آمریکایی را بر صادرات، به ویژه به چین، اولویت دهند. سناتورهای حامی این لایحه، آن را برای تقویت رقابتپذیری ایالات متحده در هوش مصنوعی و کاهش صادرات به رقبای آمریکا، به ویژه چین، ضروری میدانند. این لایحه اکنون در مجلس نمایندگان در حال بررسی است.
مجلس نمایندگان نسخه خود از NDAA را بدون این بند تصویب کرده، بنابراین دو مجلس باید برای مصالحه همکاری کنند. انویدیا به شدت از این لایحه انتقاد کرده، آن را “داستان علمی تخیلی فاجعهبار” خوانده و معتقد است رقابت جهانی را محدود میکند. این شرکت تاکید دارد فروش جهانیاش مشتریان آمریکایی را محروم نمیکند. با وجود اینکه چین دومین بازار بزرگ انویدیا است، فروش آمریکا تقریباً نیمی از درآمد این شرکت را تشکیل میدهد و جنگ تجاری جاری نیز وضعیت را پیچیدهتر کرده است.
وی شائوجون، نایب رئیس انجمن صنعت نیمهرسانای چین، از کشورهای آسیایی خواسته است تا وابستگی به پردازندههای گرافیکی انویدیا برای هوش مصنوعی را کنار بگذارند. او هشدار میدهد که اتکا به سختافزارهای آمریکایی خطرات بلندمدتی دارد و مدل کنونی توسعه هوش مصنوعی در آسیا، که از الگوی ایالات متحده تقلید میکند، میتواند «مرگبار» باشد. وی بر لزوم انحراف استراتژی آسیا از این الگو، در طراحی الگوریتم و زیرساختهای محاسباتی، تاکید میکند.
شائوجون، با وجود محدودیتهای آمریکا، به پیشرفتهای الگوریتمی شرکتهای چینی اشاره کرده و موضع پکن در برابر تراشه H20 انویدیا را نشانهای از تلاش برای استقلال واقعی در زیرساختهای هوش مصنوعی میداند. او پیشنهاد میکند چین پردازندههای جدیدی را به طور خاص برای آموزش مدلهای زبان بزرگ توسعه دهد، به جای ادامه اتکا به معماریهای GPU. وی با اطمینان خاطر بیان میکند که چین، با وجود فشارهای سیاسی، مصمم به ساخت اکوسیستم نیمهرسانای خود و پیشرو بودن با راهحلهای منحصر به فرد است.
دولت آمریکا در حال بررسی تغییر رویکرد خود در قبال قانون CHIPS است؛ به جای اعطای کمکهای مالی، به دنبال خرید سهام در شرکتهای تولیدکننده نیمههادی است. این تغییر استراتژی که توسط وزیر بازرگانی، هاوارد لوتنیک، مطرح شده، با هدف کاهش وابستگی به تولید تراشه در خارج از کشور، به ویژه تایوان، و تضمین بازدهی برای مالیاتدهندگان آمریکایی صورت میگیرد. اینتل، که اخیراً کمکهای مالی قابل توجهی دریافت کرده و با چالشهایی روبروست، میتواند اولین شرکتی باشد که دولت آمریکا در آن سهام خریداری میکند.
با این حال، اجرای این طرح با پیچیدگیهای زیادی همراه است، به خصوص در مورد شرکتهای بزرگ بینالمللی مانند سامسونگ و TSMC که دارای سهامداران و منافع ملی متعددی هستند. این اقدام میتواند به آمریکا کمک کند تا در رقابت با چین در صنعت نیمههادی پیشتاز شود، اما هنوز مشخص نیست که آیا این استراتژی واقعاً مؤثر خواهد بود یا صرفاً یک رجزخوانی سیاسی است.
در نهایت، این رویکرد جدید، چالشهای مشترکی را برای آمریکا و چین برجسته میکند: هیچکدام در حال حاضر قادر به تولید تراشههای پیشرفته در سطح TSMC تایوان نیستند و هر دو کشور به دنبال کاهش وابستگی خود به تولیدات خارجی در این صنعت حیاتی هستند.
