پنج غول فناوری آمریکایی که سرمایه‌گذاری زیادی در هوش مصنوعی و زیرساخت‌های مرتبط با آن کرده‌اند، طبق گزارش‌ها حدود ۱.۶۵ تریلیون دلار بدهی پنهان دارند. این ارقام به جای اینکه در ترازنامه‌هایشان ذکر شوند، در صورت‌های مالی فصلی آن‌ها حاشیه‌نویسی شده‌اند. به گزارش نیکی آسیا، این مبلغ از ۱.۳۵ تریلیون دلار بدهی رسمی بیشتر است، به این معنی که سرمایه‌گذاران ممکن است با آشکار شدن این ارقام پنهان غافلگیر شوند.

این نشریه می‌گوید متا نسبت بدهی‌های خارج از ترازنامه به بدهی‌های ثبت‌شده بالایی دارد؛ این شرکت ۴۲۰ میلیارد دلار بدهی ثبت‌نشده دارد در حالی که ۱۴۰ میلیارد دلار در ترازنامه آن ذکر شده است. اوراکل نیز ظاهراً ۲۷۳.۳ میلیارد دلار بدهی پنهان دارد که نسبت به بدهی پنهان آن در سال ۲۰۲۲، افزایشی ۲۹۰۰ درصدی را نشان می‌دهد.

این ممکن است عجیب به نظر برسد، اما در واقع یک رویه حسابداری پذیرفته‌شده است. «بدهی پنهان» ناشی از قراردادهای بلندمدتی است که امضا شده‌اند اما هنوز به مرحله اجرا درنیامده‌اند. به گفته نیکی، این بدهی‌ها عمدتاً مربوط به میلیاردها دلاری است که به اپراتورهای مراکز داده وعده داده شده است. رقابت در زمینه هوش مصنوعی باعث شده بسیاری از شرکت‌های بزرگ فناوری قراردادها و توافقاتی با اپراتورهای مراکز داده امضا کنند و متعهد شوند که پس از راه‌اندازی پروژه‌هایشان، هزینه محاسبات تولیدی را پرداخت خواهند کرد.

در حالی که هر نهادی که متعهد به پرداخت مبلغی برای خدمات یا کالاهای تحویل‌داده‌شده باشد، موظف است آن را به عنوان بدهی ثبت کند، این واقعیت که این مراکز داده هنوز عملیات خود را آغاز نکرده‌اند، به این معنی است که این توافقات در حال حاضر خارج از دفاتر حسابداری هستند. اما زمانی که این پروژه‌ها آنلاین شوند، قراردادهایی که غول‌های فناوری امضا کرده‌اند به اجرا درخواهند آمد و آن‌ها مجبور خواهند بود هزینه محاسباتی را که این سایت‌ها ارائه می‌دهند، پرداخت کنند، صرف نظر از اینکه تقاضا وجود داشته باشد یا خیر.

با این حال، این شرکت‌های فناوری صرفاً برای سرگرمی پول خود را به قراردادهای آتی نمی‌ریزند. آلفابت، آمازون و مایکروسافت طبق گزارش‌ها، ۱.۴۵ تریلیون دلار خدمات ابری معوقه دارند، به این معنی که این‌ها خدماتی هستند که هنوز ارائه نشده و پرداخت نشده‌اند. مت گارمن، مدیرعامل آمازون وب سرویسز، نیز به این نشریه گفت که سرمایه‌گذاری‌هایی که این شرکت انجام می‌دهد «حدسی» نیستند.

در حالی که این ممکن است راه خوبی برای تضمین ظرفیت به نظر برسد — امضای قراردادهای مشتری که تقاضا را تضمین می‌کند و سپس ورود به توافقات بلندمدت با مراکز داده برای تأمین قدرت محاسباتی لازم برای ارائه خدمات — اما این غول‌های فناوری را در معرض خطرات عظیمی قرار می‌دهد. دلیل آن این است که اگر تقاضا محقق نشود، آن‌ها مجبور خواهند بود هزینه محاسبات اضافی را بدون داشتن مشتری برای فروش آن‌ها بپردازند. آنچه نگران‌کننده‌تر است این است که نیکی می‌گوید این هزینه‌های سرمایه‌گذاری از درآمدهای آن‌ها فراتر رفته است، به این معنی که این شرکت‌های بزرگ فناوری به طور فزاینده‌ای برای تأمین مالی خود به اوراق قرضه شرکتی و سهام جدید متکی هستند.

با وجود اینکه تقاضا برای قدرت محاسباتی هوش مصنوعی در حال افزایش است، اما این فناوری هنوز نسبتاً جدید و اثبات‌نشده است، و بسیاری از کارشناسان می‌گویند که برای جلوگیری از ایجاد حباب، باید به نفع افراد بیشتری باشد. هزینه استفاده از هوش مصنوعی برای تقریباً همه چیز، که «توکن‌مکسینگ» نامیده می‌شود، نیز برخی شرکت‌ها را غافلگیر کرده است، به طوری که هوش مصنوعی عامل‌محور بودجه‌های سالانه هوش مصنوعی را در عرض چند هفته مصرف می‌کند. به همین دلیل، برخی شرکت‌ها استفاده خود از هوش مصنوعی را کاهش می‌دهند یا به مدل‌های مقرون‌به‌صرفه‌تر از چین روی می‌آورند. این عدم قطعیت، همراه با نحوه «پنهان کردن» این بدهی‌ها توسط شرکت‌های فناوری، بسیار نگران‌کننده است، زیرا به نظر می‌رسد آن‌ها تعهدات بلندمدت کمتری نسبت به آنچه واقعاً دارند، دارند.

این اولین بار نیست که یک غول صنعتی از تکنیک‌های حسابداری مشابه استفاده می‌کند. این نشریه به فروپاشی انرون در سال ۲۰۰۱ اشاره کرد که به دلیل پنهان کردن دارایی‌های مشکل‌دار خود از طریق نهادهای با هدف خاص و ثبت سودهای تحقق‌نیافته از قراردادهای تجاری در صورت‌های درآمدی جاری خود بود. در حالی که غول‌های فناوری دارایی‌های کم‌بازده را از ترازنامه‌های خود پنهان نمی‌کنند و مرتکب کلاهبرداری نمی‌شوند، اما همچنان از مکانیزم مشابهی برای ثبت تعهدات آتی خود استفاده می‌کنند. اگرچه این‌ها از نظر فنی بدهی نیستند، اما مانند بدهی عمل می‌کنند و نحوه گزارش‌دهی آن‌ها چیزی است که برخی کارشناسان را نگران کرده است.