بر اساس گزارش جدیدی، دولت‌های محلی چین شروع به ارائه مشوق‌ها و یارانه‌های جذاب انرژی به شرکت‌های فناوری چینی، از جمله بایت‌دنس، علی‌بابا و تنسنت کرده‌اند. این یارانه‌ها که برای کاهش قبوض انرژی شرکت‌های مربوطه طراحی شده‌اند، تلاشی برای محدود کردن بیشتر استفاده از تراشه‌های خارجی، مانند سخت‌افزار قدرتمند هوش مصنوعی انویدیا است. این مشوق‌ها همچنین با هدف تقویت تولید داخلی تراشه‌های چینی و پردازنده‌های هوش مصنوعی ارائه می‌شوند.

در سال گذشته، ایالات متحده و چین بارها بر سر دسترسی به جدیدترین سخت‌افزارها، به ویژه پردازنده‌های گرافیکی انویدیا، با یکدیگر درگیر بوده‌اند. تعرفه‌های متناوب، بلوک‌های صادراتی تجاری و تهدید به محدود کردن دسترسی به مواد معدنی کمیاب، در نهایت چین را به سمت تسریع توسعه سخت‌افزار هوش مصنوعی خود، مانند پردازنده‌های گرافیکی و ASIC برای استنتاج و، در آینده، آموزش هوش مصنوعی سوق داده است. برای تشویق به استفاده از آنها، این کشور عملاً شرکت‌های فناوری چینی را از استفاده از پردازنده‌های گرافیکی انویدیا منع کرده و آنها را به سمت جایگزین‌های داخلی سوق داده است.

تنها مشکل این است که پردازنده‌های گرافیکی انویدیا به یک دلیل در صدر قرار دارند: آنها فوق‌العاده سریع و بسیار کارآمدتر از جایگزین‌های شرکت‌هایی مانند هواوی و کمبریون هستند. به طور خاص، پردازنده‌های گرافیکی انویدیا از نظر کارایی به ازای هر وات آنقدر جلوتر هستند که جایگزین‌های چینی نسل‌ها عقب‌ترند، شاید به دلیل محدودیت‌های صادراتی بر روی جدیدترین ابزارهای لیتوگرافی EUV شرکت ASML که چین به آنها دسترسی ندارد. این بدان معناست که تراشه‌های توسعه‌یافته بومی در این منطقه از بقیه جهان عقب خواهند ماند. با وجود این محدودیت‌ها، شرکت‌هایی مانند هواوی همچنان برای رقابت با انویدیا تلاش می‌کنند.

شرکت‌هایی مانند هواوی در حال توسعه تراشه‌های با کارایی بالا هستند، آنها را در کنار هم قرار داده و با قدرت اضافی تغذیه می‌کنند، اما این کار باعث کاهش کارایی آنها شده و به نوبه خود منجر به افزایش سریع هزینه‌های انرژی می‌شود.

این افزایش هزینه‌های انرژی منجر به نارضایتی در صنعت فناوری چین شده است، بنابراین مقامات دولتی چین به دنبال شیرین کردن معامله با یارانه‌های انرژی پیشنهادی هستند. مناطقی مانند گانسو، گوئیژو و مغولستان داخلی، که مراکز داده در آنها به شدت متمرکز هستند، شروع به ارائه یارانه‌های بزرگ انرژی کرده‌اند که در برخی موارد قبوض را تا ۵۰ درصد کاهش می‌دهد.

نکته اینجاست که مراکز داده‌ای که از پردازنده‌های گرافیکی و تراشه‌های تولیدکنندگان خارجی، مانند انویدیا، استفاده می‌کنند، از این مشوق‌ها معاف هستند. این طرح برای دولت‌های محلی دو مزیت دارد: هم خواسته‌های حزب مرکزی را برآورده می‌کند و هم به جذب تولید مراکز داده به منطقه خود کمک می‌کند، زیرا دولت‌های محلی برای قراردادها رقابت می‌کنند.

این یارانه‌ها توسط صندوق بزرگ ۳ (Big Fund III) به ارزش ۵۰ میلیارد دلار تامین می‌شوند که چین آن را برای رقابت با ایالات متحده و تقویت صنعت طراحی و ساخت تراشه خود، و در نتیجه تقویت تلاش‌های هوش مصنوعی کشور، راه‌اندازی کرده است. انتظار می‌رود چین در نهایت نزدیک به ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری دولتی برای تسریع توسعه این صنایع داخلی در سال جاری هزینه کند.

در آن سوی اقیانوس آرام، شرکت‌های آمریکایی مانند OpenAI، انویدیا، اوراکل و CoreWeave همگی به طور جمعی صدها میلیارد دلار در زیرساخت‌های هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری می‌کنند، مراکز داده عظیمی می‌سازند و خدمات، سخت‌افزار و نرم‌افزار یکدیگر را به صورت چرخشی خریداری می‌کنند. شرکت‌های فناوری چینی به دنبال رقابت هستند، اگرچه گلدمن ساکس پیش‌بینی کرده است که این شرکت‌ها “فقط” حدود ۷۰ میلیارد دلار در مراکز داده در سال ۲۰۲۶ سرمایه‌گذاری خواهند کرد.

با وجود سرمایه‌گذاری بیشتر در ایالات متحده، ممکن است انرژی نیز به گلوگاه تبدیل شود. ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، گفت که این شرکت پردازنده‌های گرافیکی و تراشه‌های هوش مصنوعی بلااستفاده‌ای دارد که نمی‌تواند از آنها استفاده کند زیرا انرژی لازم برای راه‌اندازی آنها را ندارد. شرکت xAI ایلان ماسک هزاران توربین گازی خریداری کرده و حتی در تلاش برای واردات یک نیروگاه است. یک چیز روشن است: ساخت و سازهای عظیم مراکز داده هوش مصنوعی باعث فشار بر منابع انرژی در سراسر جهان می‌شود. راکتورهای هسته‌ای کوچک و ماژولار می‌توانند یکی از راه‌حل‌ها باشند، اما این راه حل از یک راه‌حل ساده و سریع فاصله زیادی دارد.

ممکن است عرضه برق همچنان کم باشد، حتی با وجود تمام انرژی خورشیدی که در سراسر جهان به بهره‌برداری می‌رسد. به ویژه در چین، جایی که این کشور در نیمه اول سال ۲۰۲۵ بیشتر از کل تاریخ ایالات متحده، انرژی خورشیدی تولید کرده است. پیشرفت‌های چین در انرژی هسته‌ای و برق‌آبی می‌تواند در سال‌های آینده به آن مزیت متمایزی بدهد، اگر انرژی به گلوگاه مهم‌تری برای هوش مصنوعی نسبت به عملکرد محاسباتی خالص تبدیل شود.