یک تحقیق جدید FT فاش کرده است که چگونه یک “کشتی جاسوسی نظامی” روسی در حال نظارت و نقشه‌برداری از کابل‌های زیردریایی در امتداد خط ساحلی اقیانوس اطلس اروپا ردیابی شده است، احتمالاً با اهداف شومی که می‌تواند شامل رهگیری ارتباطات از متحدان ناتو باشد.

کابل‌های زیردریایی از زمان یک سری حوادث برجسته که شامل قطع کابل‌های مورد استفاده کشورها برای اتصال جهانی بود، به یک موضوع داغ زیرساخت جهانی تبدیل شده‌اند. به طور معروف، یک کابل متصل کننده فنلاند و سوئد به اروپا سال گذشته قطع شد، عملی خرابکارانه که اخیراً به خدمه یک کشتی تانکر “ناوگان سایه” روسی متهم به این عمل نسبت داده شد.

گزارش FT ادعا می‌کند که یانتار در نوامبر ۲۰۲۴ از شبه‌جزیره کولا روسیه حرکت کرده و خود را به عنوان یک شناور غیرنظامی پنهان کرده است. این گزارش ادعا می‌کند که این کشتی یک “کشتی جاسوسی نظامی” است که مجهز به “مجموعه‌ای کامل از تجهیزات نظارتی” است. هدف آن چیست؟ “…مأموریتی برای نقشه‌برداری و احتمالاً رهگیری کابل‌های زیردریایی که متحدان ناتو برای دسترسی به اینترنت، انرژی، ارتباطات نظامی و تراکنش‌های مالی به آن‌ها وابسته هستند.”

این گزارش به داده‌های راداری از ماهواره‌های آژانس فضایی اروپا استناد می‌کند که ظاهراً کشتی را در حال کمین بر روی کابل‌های زیردریایی در دریای ایرلند در نوامبر سال گذشته نشان می‌دهد، “در نقطه‌ای از سفر که کشتی به دنبال پنهان کردن فعالیت‌های خود بود.” این گزارش ادعا می‌کند که کشتی بر روی کابل‌های بین نروژ و سوالبارد، یک مکان استراتژیک قابل توجه در قطب شمال نیز مشاهده شده است.

FT ادعا می‌کند که روسیه پس از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، قابلیت‌های یانتار را مهار کرده است، شاید به دلیل تحریم‌ها یا ترس از تشدید تنش‌ها. این گزارش می‌گوید فعالیت‌های یانتار تحت نظارت Glavnoye Upravlenie Glubokovodnikh Issledovanii (GUGI) قرار دارد که حدود ۵۰ زیردریایی، زیرآبی و سایر شناورها را اداره می‌کند. طبق این گزارش، یانتار تنها یکی از “چندین” وسیله نقلیه است که ماه‌ها را در آب‌های بریتانیا صرف نظارت مداوم بر زیرساخت‌های حیاتی مانند کابل‌های زیردریایی کرده‌اند که نشان‌دهنده صحنه‌ای گسترده‌تر از فعالیت‌های تشدید شده در امور ژئوپلیتیک است.

این گزارش شامل نقشه‌های دقیقی است که سفر یانتار را مستند می‌کند، از جمله ورود مذکور به دریای ایرلند و اقامت در کانال مانش در همین سال. همانطور که گزارش اشاره می‌کند، کشوری مانند بریتانیا به شدت به مجراهای زیردریایی برای داده‌ها و مواد خام مانند گاز وابسته است، به طوری که ۹۹ درصد از ارتباطات دیجیتال و سه چهارم از عرضه گاز آن از طریق بستر دریا منتقل می‌شود. کابل‌های حساس‌تری نیز وجود دارند، مانند شبکه ایالات متحده-بریتانیا برای ردیابی زیردریایی‌های دشمن، سیستم یکپارچه نظارت زیردریایی.

این گزارش ادعا می‌کند که یانتار می‌تواند “زیرآبی‌هایی با بازوهای دستکاری‌کننده” را رها کند که می‌توانند اطلاعات را از آن‌ها رهگیری کرده یا حتی مواد منفجره کار بگذارند. حتی ممکن است روسیه با تداخل در فرکانس سیگنال‌های عبوری، سیگنال‌های زمان‌بندی ارسال شده از طریق کابل‌ها را مختل کند، که احتمالاً بازارهای معاملات با فرکانس بالا و سایر “صنایع حساس به زمان” را مختل می‌کند.

این گزارش جزئیاتی از تاریخچه سازمان مخفی GUGI را ارائه می‌دهد و اشاره می‌کند که یانتار با تکامل نقش خود، حضوری آشکارتر در دریاها پیدا کرده است. این گزارش اشاره می‌کند که نیروی دریایی سلطنتی به دنبال تأمین بودجه برای حسگرهای دفاعی و پهپادهای زیرآبی با نام “سنگر اقیانوس اطلس” برای محافظت از کابل‌های زیردریایی و زیردریایی‌های هسته‌ای حیاتی ترایدنت خود است. کارشناسان نظامی ذکر شده در گزارش می‌گویند که برخی کشورها در زمینه دفاع در اعماق دریا عقب مانده‌اند و به “نگرانی‌های فزاینده” اشاره می‌کنند که روسیه ممکن است کابل‌ها را برای مختل کردن زندگی در کشورهای غربی، به ویژه در کشورهایی که به اوکراین کمک و امنیت ارائه می‌دهند، هدف قرار دهد.