رئیس گروه SK، مالک SK hynix، اذعان کرده است که قیمت نیمهرساناهای حافظه “بهطور غیرعادی بالا” است و صنعت باید برای افزایش عرضه و کاهش قیمتها اقدام کند. وی در یک نشست خبری اعلام کرد که گروه SK در حال بررسی ساخت یک کارخانه تولید تراشه حافظه در ایالات متحده است تا تولید را افزایش داده و به مهار “تورم تراشه” (chipflation) کمک کند. این پدیده به افزایش هزینههای محصولات نهایی مانند رایانههای شخصی و گوشیهای هوشمند به دلیل بالا رفتن قیمت تراشهها اشاره دارد که فشار زیادی بر مصرفکنندگان وارد میکند.
قیمتهای بالای حافظه، علاوه بر فشار بر مصرفکنندگان، میتواند بر شرکتهای بزرگ نیز تأثیر منفی بگذارد و منجر به ورود بازیگران جدید یا رشد تولیدکنندگان کوچکتر شود؛ نمونههایی چون روی آوردن برندهای چینی و حتی شرکتهایی مانند اپل، کورسیر و لنوو به تراشههای داخلی چین، و علاقه ایلان ماسک به ساخت کارخانه تراشه خود، این روند را نشان میدهد. در حال حاضر، تقاضای عظیم ناشی از هوش مصنوعی، به ویژه برای تراشههای HBM، این مشکل را پوشش داده و به شرکتها حاشیههای سود بالایی میدهد، اما پیش از رونق هوش مصنوعی، صنعت حافظه با رکودی شدید مواجه بود. پیشبینی میشود در صورت پایان یافتن کمبود فعلی و بازگشت صنعت به چرخه رونق و رکود، رقابت فشردهتر میان تولیدکنندگان متعدد، بقا و شکوفایی آنها را دشوارتر سازد.
بر اساس تحقیقات Citrini Research، شرکت CXMT چین در مسیر دستیابی به ظرفیت تولید DRAM میکرون تا سال ۲۰۲۶ قرار دارد و این امر میتواند چین را به دومین تولیدکننده بزرگ DRAM جهان تبدیل کند. با حمایت دولت و سرمایهگذاریهای گسترده، پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰، ظرفیت کلی تولید DRAM چین به ۱.۴۱ میلیون ویفر در ماه برسد که نشاندهنده خیز بلند این کشور در صنعت نیمههادی و هدف آن برای کاهش وابستگی است.
با این حال، چالشهای مهمی نظیر دسترسی به تجهیزات پیشرفته لیتوگرافی (با محدودیتهای قانونی مانند MATCH Act) پیش روی چین قرار دارد. تولیدکنندگان داخلی در حال توسعه ابزارها هستند، اما تولید انبوه زمانبر خواهد بود. تقاضای بیسابقه DRAM تا ۲۰۳۰، خصوصاً برای هوش مصنوعی، میتواند منجر به کسری قابل توجهی در عرضه جهانی شود. گسترش تولید چین میتواند به تثبیت قیمتها کمک کند، اما عمدتاً نیازهای داخلی را پوشش داده و کمبود جهانی را به طور کامل برطرف نخواهد کرد.
شرکت چینی CXMT، چهارمین تولیدکننده بزرگ DRAM جهان، برای عرضه اولیه سهام ۴.۲ میلیارد دلاری در شانگهای آماده میشود. این اقدام با هدف گسترش تولید و توسعه DRAM نسل بعدی، در بحبوحه کمبود جهانی حافظه و افزایش تقاضا از سوی هوش مصنوعی و رایانش ابری صورت میگیرد. CXMT در سال ۲۰۲۵ درآمد خود را دو برابر کرده و انتظار سودآوری دارد، که نشاندهنده بهرهبرداری از بازار پررونق فعلی است.
اما تاثیر این گسترش بر بازار جهانی حافظه در کوتاهمدت پیچیده است؛ ساخت کارخانههای جدید زمانبر بوده و سرمایهگذاری فعلی بلافاصله عرضه جهانی را افزایش نمیدهد. رقابت برای تجهیزات نیز میتواند عرضه را فشردهتر کرده و قیمتها را بالا نگه دارد. در بلندمدت، افزایش ظرفیت CXMT به جذب تقاضا و ایجاد رقابت سالمتر کمک میکند. این عرضه اولیه سهام، نشانهای از پایان کمبود RAM نیست، بلکه بخشی از تعادل مجدد آهسته صنعت حافظه در مواجهه با دنیای جدید هوش مصنوعی و ابری است.
دولت ایالات متحده مجوزهای صادرات سالانه را برای سامسونگ الکترونیکس و SK hynix جهت ارسال تجهیزات ساخت تراشه به چین تا سال ۲۰۲۶ تایید کرد. این اقدام جایگزین سیستم معافیت قبلی شده و کارخانههای خارجی در چین را تحت چارچوب مجوزدهی محدودتر قرار میدهد. این مجوزها برای غولهای کرهای حیاتی هستند، زیرا چین مرکز اصلی تولید حافظه آنهاست و کارخانههای بزرگی برای فلش NAND و DRAM در آنجا دارند که سهم قابل توجهی در تولید جهانی حافظه دارند.
این تاییدیه ها ادامه فعالیت و نگهداری کارخانهها را تضمین میکنند، اما نه گسترش نامحدود. مقامات آمریکایی هدف از کنترلهای صادراتی را جلوگیری از دسترسی چین به قابلیتهای تولید پیشرفته میدانند. با این حال، تغییر به تاییدیه های سالانه، عدم قطعیت جدیدی برای سازندگان تراشه ایجاد میکند. هر تمدید به ایالات متحده اهرم فشاری برای تنظیم شرایط یا توقف کامل تاییدیه ها میدهد که میتواند بر فروش ابزارسازان آمریکایی نیز تأثیر بگذارد.
میکرون، تولیدکننده بزرگ حافظه، اعلام کرده است که تا پایان فوریه ۲۰۲۶ به تدریج کسبوکار مصرفکننده کروشیال خود را در سراسر جهان متوقف میکند. این تصمیم استراتژیک برای تمرکز مجدد بر بخشهای پررونقتر مانند حافظههای با پهنای باند بالا (HBM) برای هوش مصنوعی، SSDهای سازمانی و ماژولهای حافظه سرور اتخاذ شده است. میکرون اطمینان داده که تعهدات گارانتی و پشتیبانی فنی برای محصولات کروشیال موجود را پس از توقف عرضه نیز ادامه خواهد داد.
دلایل اصلی این اقدام شامل حاشیه سود پایین در بازار رقابتی محصولات مصرفکننده، تقاضای بیسابقه برای حافظه در زیرساختهای هوش مصنوعی و مراکز داده، و هزینههای ثابت بالای نگهداری زنجیره تامین برای این بخش است. با این تغییر، میکرون قصد دارد منابع تولید، تحقیق و توسعه خود را به سمت محصولات پریمیوم و استراتژیکتر هدایت کند تا سودآوری و روابط خود با مشتریان بزرگتر را بهبود بخشد. این حرکت نشاندهنده تغییرات عمده در صنعت نیمههادیها به سمت نیازهای هوش مصنوعی و سازمانی است.
افزایش سرسامآور قیمت رم (RAM) به دلیل تقاضای فزاینده هوش مصنوعی، کاربران و سازندگان رایانههای شخصی را در سراسر جهان شوکه کرده است. گزارشها حاکی از افزایش ۱۰۰ درصدی یا بیشتر قیمتها در بازارهای آنلاین است که مستقیماً بر بودجه علاقهمندان به سختافزار تأثیر میگذارد. این افزایش قیمت که پیش از این بیشتر مشتریان صنعتی را تحت تاثیر قرار داده بود، اکنون به مصرفکنندگان نهایی نیز رسیده و نگرانیهای جدی ایجاد کرده است.
شواهد این افزایش قیمت از گزارشهای کاربران در پلتفرمهایی مانند ردیت و دادههای خدمات ردیابی قیمت مانند PCPartPicker به دست آمده است. کیتهای محبوب DDR5 از برندهایی مانند Corsair و Kingston شاهد افزایش قیمتهای چشمگیری بودهاند. این وضعیت نه تنها بازار DIY را تحت تاثیر قرار داده، بلکه سازندگان مینی کامپیوتر نیز مجبور به افزایش قیمت محصولات خود شدهاند. با توجه به کمبود NAND و سرمایهگذاریهای عظیم در هوش مصنوعی، این روند صعودی ادامه خواهد یافت.
بازار DRAM سیگنالهای متفاوتی نشان میدهد؛ قیمتهای لحظهای DDR4 تثبیت شدهاند، اما قیمتهای قراردادی به دلیل محدودیت عرضه همچنان رو به افزایش هستند. این وضعیت یک تناقض ایجاد کرده: کیتهای قدیمیتر DDR4 اکنون گرانتر از DDR5 هستند. این افزایش عمدتاً ناشی از کاهش عمدی تولید DDR4 توسط تامینکنندگان اصلی (سامسونگ، SK hynix، میکرون) است که منابع خود را به تولید DDR5 و حافظههای HBM برای بازار رو به رشد هوش مصنوعی اختصاص دادهاند. این تغییر استراتژی به معنای تحمیل “مالیات هوش مصنوعی” بر سختافزارهای قدیمی است.
تحلیلگران پیشبینی میکنند قیمتهای قراردادی DDR4 تا پایان سال افزایش یابد. برای کاربران سیستمهای AM4 یا نسل ۱۲/۱۳ اینتل که نیاز به ارتقاء ظرفیت دارند، خرید DDR4 منطقی است. اما برای سیستمهای جدیدتر، DDR5 نسبت قیمت به عملکرد بهتری ارائه میدهد و پلتفرم پایدار آینده است.
