شهرستان لودون ویرجینیا، با بیش از ۲۵۰ مرکز داده، به یکی از ثروتمندترین مناطق آمریکا تبدیل شده است. این مراکز که از اواخر دهه ۹۰ میلادی و با طبقهبندی آنها به عنوان پارکهای اداری رشد کردند، درآمدهای مالیاتی هنگفتی به ارمغان آوردند. این درآمدها امکان کاهش مالیات بر دارایی، تأمین مالی مدارس و بهبود خدمات عمومی را فراهم کرده و باعث حمایت گسترده ساکنان از این توسعهها شده بود.
اما اخیراً، با وجود مزایای اقتصادی، ساکنان شروع به اعتراض به توسعههای جدید کردهاند. شکایتهایی در مورد آلودگی صوتی ژنراتورها، برنامههای نصب برجهای برق و افزایش قیمت مسکن مطرح شده است. در نتیجه، لودون سیاست منطقهبندی مراکز داده به عنوان پارکهای اداری را لغو کرده و اکنون پروژههای جدید باید فرآیند تأیید عمومی را طی کنند. این تغییر، روند ساختوساز را کندتر کرده و حتی درخواستهای بزرگی مانند ساخت چهار مرکز داده جدید توسط آمازون نیز با مخالفت مواجه شده است.
شرکت Georgia Power برای ارتقاء شبکه برق خود، ۳۰ خانه مسکونی را در مسیر یک خط انتقال ۳۵ مایلی تصرف میکند. آنسلی براون، یکی از ساکنان متأثر، این اقدام را مستقیماً به نیازهای مراکز داده هوش مصنوعی نسبت میدهد. این رویداد، نمونهای از استفاده دولت از حق تملک برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی است که تقاضای عظیم برق آن، مخالفتهای گستردهای در سراسر کشور ایجاد کرده است.
دولت آمریکا برای پیروزی در «رقابت هوش مصنوعی» به شدت به دنبال توسعه این مراکز است، اما شبکه برق کشور از این توسعه عقب مانده و هزینههای میلیارد دلاری ارتقاء آن به مصرفکنندگان منتقل میشود. اورگان قانونی برای افزایش ۳۰ درصدی قبض برق مصرفکنندگان بزرگ مانند مراکز داده دارد، اما کالیفرنیا در تصویب قوانین مشابه به دلیل لابیگری شرکتهای فناوری با مشکل مواجه است. این وضعیت، چالشهای زیرساختی و اجتماعی رشد سریع هوش مصنوعی را برجسته میکند.
فرماندار نیویورک، کتی هوکول، قانونی را امضا کرد که توسعه مراکز داده با ظرفیت بیش از 50 مگاوات را به مدت یک سال در این ایالت ممنوع میکند. این اقدام، نیویورک را به اولین ایالت آمریکا تبدیل کرده که چنین ممنوعیت سراسری را اعمال میکند. هوکول دلیل این تصمیم را نگرانیها در مورد افزایش قبوض آب و برق، کاهش منابع طبیعی و تأثیرات زیستمحیطی مراکز داده عنوان کرده و به دنبال لغو معافیتهای مالیاتی برای آنهاست. این ممنوعیت تا زمان نهایی شدن بیانیه تأثیر زیستمحیطی عمومی (GEIS) توسط ایالت پابرجا خواهد بود.
رشد مراکز داده، خصوصاً با توسعه هوش مصنوعی، پیامدهای منفی چون کمبود تراشهها، فشار بر شبکههای برق و افزایش قیمتها را در پی داشته است. مخالفت عمومی با ساخت این مراکز نیز رو به افزایش است و شهرهایی مانند سیاتل نیز ممنوعیتهای مشابهی را اعمال کرده بودند. این چالشها، غولهای فناوری را به سمت نوآوری در بهرهوری انرژی و استفاده از راهحلهایی مانند راکتورهای مدولار کوچک (SMR) سوق داده تا نیازهای محاسباتی آینده با کمترین آسیب زیستمحیطی تأمین شود.
رشد هوش مصنوعی، نیاز مراکز داده به انرژی را به شدت افزایش داده و فشار زیادی بر شبکههای برق موجود وارد کرده است. برای دور زدن این مشکل و تسریع ساختوساز، توسعهدهندگان به ساخت نیروگاههای تولید برق خصوصی، عمدتاً با توربینهای گاز طبیعی، روی آوردهاند. این رویکرد که “شبکه سایه” نامیده میشود، اگرچه فشار بر شبکه را کاهش میدهد، اما نگرانیهای جدی زیستمحیطی مانند انتشار کربن و آلودگی محلی را به همراه دارد. پروژههایی مانند GW Ranch در تگزاس، به تنهایی به اندازه شهر شیکاگو برق مصرف میکنند.
با وجود مخالفتهای عمومی، برخی ایالتها ساخت مراکز داده خارج از شبکه را تسهیل کردهاند که این امر به دلیل عدم شفافیت، نارضایتی ساکنان محلی را در پی داشته است. این مراکز هزینههای غیرمستقیمی را نیز بر شرکتهای برق محلی تحمیل میکنند، زیرا شرکتهای هوش مصنوعی در خرید تجهیزات از شرکتهای برق پیشی میگیرند. منتقدان همچنین به پایداری این طرحهای گازی شک دارند، زیرا توربینهای گازی نمیتوانند شبانهروزی کار کنند و برخی از تجهیزات مورد استفاده نیز قدیمی هستند.
دولتهای محلی چین برای تقویت صنعت تراشه و هوش مصنوعی داخلی خود، مشوقها و یارانههای انرژی جذابی را به شرکتهای فناوری چینی ارائه کردهاند. این اقدام با هدف کاهش وابستگی به تراشههای خارجی نظیر انویدیا صورت میگیرد، هرچند تراشههای چینی از نظر کارایی انرژی نسلها عقبتر هستند. این یارانهها، که از صندوق ۵۰ میلیارد دلاری “بیگ فاند ۳” تامین میشوند، به شرکتهایی تعلق میگیرد که از سختافزار داخلی استفاده کنند و چین قصد دارد تا ۱۰۰ میلیارد دلار در توسعه این صنایع سرمایهگذاری کند.
در همین حال، کمبود انرژی به یک گلوگاه جدی برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی در هر دو کشور چین و آمریکا تبدیل شده است. شرکتهای آمریکایی مانند OpenAI و Nvidia صدها میلیارد دلار در مراکز داده سرمایهگذاری میکنند، اما با چالش تامین برق مواجهاند. این وضعیت نشان میدهد که جنگ هوش مصنوعی فراتر از قدرت محاسباتی، به رقابت بر سر منابع انرژی و راهحلهای نوآورانه برای تامین آن، از جمله راکتورهای هستهای کوچک، تبدیل شده است.
OpenAI و انویدیا در یک همکاری ۱۰۰ میلیارد دلاری، برای ساخت مراکز داده هوش مصنوعی با ظرفیت ۱۰ گیگاوات متحد شدهاند. OpenAI انویدیا را شریک اصلی محاسباتی انتخاب کرده و اولین مرکز داده در نیمه دوم ۲۰۲۶ راهاندازی میشود. این پروژه شامل ساخت مراکزی است که مجموع مصرف برق آنها به حداقل ۱۰ گیگاوات میرسد. انویدیا با سرمایهگذاری ۱۰۰ میلیارد دلاری در OpenAI، این مشارکت را تقویت کرده و متعهد به بهینهسازی مشترک نقشههای راه هستند.
سام آلتمن، مدیرعامل OpenAI، زیرساختهای محاسباتی را اساس اقتصاد آینده میداند. مراکز داده جدید از پلتفرمهای پیشرفته انویدیا با حافظه HBM4 و قابلیتهای پردازشی اگزافلاپس بهره میبرند. مصرف برق ۱۰ گیگاواتی این مراکز معادل ۱۰ راکتور نیروگاه هستهای است که ضمن پیشرفت فناوری، نگرانیهای زیستمحیطی را به همراه دارد.